Şərqi Afrikadan keçən nəhəng geoloji çat qitəni iki yerə bölür və bu proses əvvəllər düşünüləndən xeyli sürətlə baş verir.
Editor.az xəbər verir ki, bu barədə “Daily Galaxy” 7 apreldə yazıb.
Tədqiqatçılar okean qabığının artıq rift zonasının altında əmələ gəlməyə başladığını təsdiqləyiblər ki, bu da bölgənin gələcək okeanın yatağına çevrildiyinə dair əmin bir əlamətdir.
Şərqi Afrika Rift Sistemi Qırmızı dənizdən Mozambikə qədər 3000 kilometrdən çox uzanır. Üç tektonik lövhə – Nubian, Somali və Ərəbistan – ildə 0,5-1,3 sm sürətlə bir-birindən uzaqlaşır. Efiopiya, Keniya və Tanzaniyada torpaq çatlayır, yollar dağılır və əkin sahələri yaranan uçurumlara batır. Son rift tarixində ən dramatik hadisə 2005-ci ildə, Efiopiya səhrasında cəmi iki həftə ərzində 56 kilometr uzunluğunda çat əmələ gələndə baş verib. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu hadisə əsrlər boyu davam edən yavaş lövhə sürüşməsini cəmi iki həftəyə sıxışdırıb. İndi Lids Universitetinin tədqiqatçıları peyk radarlarından istifadə edərək yer hərəkətlərini millimetr dəqiqliyi ilə izləyə, kontinental qabıqdan okean qabığına keçidi qeydə ala bilirlər.
Ərəbistan lövhəsi 30 milyon ildən çoxdur ki, Afrikadan ayrılır və Qırmızı dəniz və Ədən körfəzi bu prosesin birbaşa nəticəsidir. Geofiziklər 5-10 milyon ildən sonra Qırmızı dəniz və Ədən körfəzinin rift vadisini su altında qoyacağını proqnozlaşdırırlar. Nəticədə, Efiopiya və Somalinin şərq hissələri materikdən ayrılaraq Madaqaskarla müqayisə edilə bilən yeni nəhəng bir ada əmələ gətirəcək.
Fayın tektonik istiliyi artıq fayda verir: Nəşr qeyd edir ki, Şərqi Afrika ölkələri geotermal enerjini aktiv şəkildə inkişaf etdirir, Yerin daxili hissəsindən gələn istiliyi istifadə edirlər. Lakin mənfi cəhət daimi zəlzələlər və aktiv yer hərəkəti olan ərazilərdə həssas infrastruktur olaraq qalır.
//Samir Qurbanov, Editor.az
