Ukraynada müharibə döyüş əməliyyatlarının xarakterində kəskin dəyişiklikləri nümayiş etdirir; burada pilotsuz uçuş aparatları döyüş meydanının əsas alətinə çevrilib...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Forbes yazır.
Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, hazırda itkilərin 75 faizə qədəri məhz dronların payına düşür. Bu isə tankların meydana çıxmasından bəri ən böyük hərbi transformasiya kimi qiymətləndirilir.
Son hadisələr bu tendensiyanı daha da gücləndirir: Rus hərbçiləri birbaşa əsgərlərlə təmas olmadan Ukrayna dronlarına təslim olur, Kiyevin dəniz dronları isə artıq hava hədəflərini məhv etmək üçün tutucu raketlər buraxmağı öyrənib.
Xüsusilə, "Nemesis" 412-ci briqadası müasir müharibə tarixində ilk dəfə olaraq dəniz pilotsuz aparatından buraxılan raketlə "Shahed" tipli kamikadze dronunu məhv edib.
Müharibənin iqtisadiyyatı da köklü şəkildə dəyişib. Təxminən min dollar dəyərində olan bir dron milyonlarla dollar dəyərində texnikanı məhv edə bilir. Kütləvi istehsal bu effekti daha da gücləndirir: Ukrayna ildə 10 milyona qədər, Rusiya isə 6 milyondan çox pilotsuz aparat istehsal etməyi planlaşdırır.
Bu, dronları sursat kimi "istehlak materialına" çevirir və yüksək dəqiqlikli silahların hətta dövlət olmayan qruplar üçün də əlçatan olmasına şərait yaradır.
Pilotsuz aparatların təmin etdiyi daimi müşahidə gizli hərəkət imkanlarını faktiki olaraq aradan qaldırır. İstənilən mövqe real vaxtda aşkar edilə və hücuma məruz qala bilər. Buna cavab olaraq radioelektron mübarizənin rolu sürətlə artır və dronlara qarşı ilk müdafiə xəttinə çevrilir.
Yeni mərhələ isə muxtariyyətlə bağlıdır: müasir dronlar getdikcə daha çox insanın birbaşa idarəsi olmadan fəaliyyət göstərə bilir. Süni intellektlə inteqrasiya isə "sürü"lərin – onlarla və ya yüzlərlə pilotsuz aparatın bir operator tərəfindən idarə olunması və ya müstəqil missiyalar icra etməsi imkanını yaradır.
Aydın dəyişikliklərə baxmayaraq, ABŞ uzun müddət dronların rolunu kifayət qədər qiymətləndirməyib. Yalnız son dövrlərdə Pentaqon genişmiqyaslı satınalma proqramlarına başlayıb və pilotsuz sistemlərə, eləcə də onlara qarşı mübarizə vasitələrinə on milyardlarla dollar xərcləməyi planlaşdırır.
Bununla belə, ABŞ-ın istehsal həcmləri hələlik Ukrayna və Rusiyanın tempindən xeyli geri qalır.
Analitiklər vurğulayır ki, dronlar sadəcə yeni silah növü deyil, müharibə aparma üsulunda fundamental dəyişiklikdir. Onlar döyüş əməliyyatlarını daha ucuz, daha kütləvi və daha muxtar edir.
"Dronların dövrü gəlmir, o artıq buradadır. Məsələ ondadır ki, ABŞ bu texnologiyanı kifayət qədər sürətlə tətbiq edərək yeni dövrdə qalib olacaq, yoxsa hazırlıqsız oyunçu kimi geridə qalacaq", deyə Forbes” yekunlaşdırır.
Poliqon.info
