İran artıq ABŞ və İsraillə iki aydır davam edən müharibədən sonra hakimiyyətin zirvəsində mütləq və tək klerikal liderə sahib deyil. Bu isə 1979-cu ildən bəri mövcud olan sistemdən ciddi bir dönüş kimi qiymətləndirilir...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Reuters məlumat yayıb.
İslam Respublikasının yarandığı gündən bəri ölkədə bütün əsas dövlət qərarları ən yüksək səlahiyyətə malik ali lider tərəfindən verilirdi. Lakin müharibənin ilk günündə Ayətullah Əli Xameneinin öldürülməsi və onun yaralı oğlu Müctəba Xameneinin yüksəlişi yeni bir idarəetmə modelinin formalaşmasına yol açıb. Bu modeldə əsas güc İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) komandirlərinin əlində cəmlənib və vahid, mütləq qərarverici fiqur yoxdur.
Məlumatlı üç mənbənin bildirdiyinə görə, Müctəba Xamenei formal olaraq sistemin zirvəsində olsa da, onun rolu əsasən generalların qəbul etdiyi qərarların legitimləşdirilməsi ilə məhdudlaşır.
İran rəsmiləri və analitiklər bildirirlər ki, müharibə gərginliyi hakimiyyətin daha dar, daha sərt daxili çevrədə – Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası, ali lider ofisi və İnqilab Keşikçiləri Korpusu ətrafında cəmlənməsinə səbəb olub. Hazırda məhz bu struktur həm hərbi strategiyada, həm də əsas siyasi qərarlarda dominant rol oynayır.
"İranlıların reaksiyası çox yavaşdır. Aydın görünür ki, vahid komanda sistemi yoxdur. Bəzən cavab vermək üçün 2–3 gün lazım olur", deyə danışıqlara yaxın pakistanlı yüksək rütbəli məmur bildirib.
Analitiklərin fikrincə, danışıqlardakı əsas maneə daxili çəkişmələrdən çox, Vaşinqtonun təklif etdiyi şərtlərlə Tehrandakı sərt xətt tərəfdarlarının qəbul etməyə hazır olduğu şərtlər arasındakı fərqdir.
ABŞ-la danışıqlarda İranın diplomatik nümayəndəsi xarici işlər naziri Abbas Əraqçıdır. Ona yaxın vaxtlarda parlament sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf da qoşulub. O, keçmişdə İnqilab Keşikçilərinin komandiri olub və hazırda siyasi, təhlükəsizlik və dini elitalar arasında əsas vasitəçilərdən biri hesab olunur.
Lakin İran daxilində əsas koordinasiya rolunun İnqilab Keşikçilərinin komandiri Əhməd Vahidi tərəfindən həyata keçirildiyi bildirilir. Mənbələrə görə, o, atəşkəsin elan edildiyi gecə də əsas qərarverici fiqurlardan biri olub.
Poliqon.info
