Azərbaycanda xarici ticarət iştirakçıları üçün daha şəffaf və çevik mexanizmlərin qurulması məqsədilə Gömrük Məcəlləsinə təklif edilən yeni dəyişikliklər "Səlahiyyətli İqtisadi Operator" (SİO) institutunun hüquqi bazasını təkmilləşdirir. Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsində müzakirə olunan layihəyə əsasən, bu statusun verilməsi prosesi "Lisenziyalar və icazələr haqqında" qanunla tənzimlənəcək, vahid reyestr yaradılacaq və beynəlxalq müqavilələr çərçivəsində digər ölkələrin analoji statusları tanınacaq. Bu isə malların təyinat yerinə daha sürətli çatdırılmasını və gömrük nəzarətinin sadələşdirilmiş üsullarla həyata keçirilməsini təmin edəcək.
Beynəlxalq ticarət praktikasında Ümumdünya Gömrük Təşkilatının (ÜGT) "SAFE" standartlar çərçivəsinə əsaslanan SİO institutu, dövlət və biznes arasında "etibarlı tərəfdaşlıq" modelinin ən yüksək zirvəsidir. Analitik nöqteyi-nəzərdən, bu statusun verilməsinin lisenziyalaşdırma qanunvericiliyinə uyğunlaşdırılması, prosesin bürokratik maneələrdən təmizlənməsi və şəffaflığın artırılması deməkdir. Reyestrin yaradılması və məlumatların onlayn rejimdə yenilənməsi xarici ticarət iştirakçılarının rəqabət qabiliyyətini artıracaq, çünki bu statusa sahib şirkətlər gömrük sərhədində "yaşıl dəhliz" və digər üstünlüklərdən istifadə edərək vaxt və maliyyə itkilərini minimuma endirirlər. Qlobal təchizat zəncirinin bərpası və şaxələndirilməsi dövründə belə bir mexanizmin mükəmməlləşdirilməsi Azərbaycanın tranzit-logistika mərkəzi kimi cəlbediciliyini daha da gücləndirir.
Layihənin ən mühüm iqtisadi aspektlərindən biri də qarşılıqlı tanınma (Mutual Recognition) prinsipinin beynəlxalq müqavilələrlə təsbit edilməsidir. Bu o deməkdir ki, Azərbaycanın Səlahiyyətli İqtisadi Operatorları digər ölkələrdə də eyni imtiyazlara sahib ola biləcək ki, bu da ixracatçılarımız üçün xarici bazarlara girişi asanlaşdıran mühüm faktordur. Eyni zamanda, operatorların fəaliyyətində yaranan risklər barədə gömrük orqanlarını məlumatlandırmaq öhdəliyi, iqtisadi təhlükəsizliyin təminatında özünü tənzimləmə mexanizmini işə salır. Bu islahat, gömrük sistemində yoxlamaların sayını azaldaraq diqqəti daha yüksək riskli sahələrə yönəltməyə (risk based approach) imkan verəcək ki, bu da həm dövlət resurslarının səmərəli istifadəsi, həm də sahibkarlıq mühitinin liberallaşdırılması baxımından praktiki əhəmiyyət kəsb edir.
