Müasir dünyamızı avtomobilsiz təsəvvür etmək mümkün deyil. Lakin dörd təkər üzərində hərəkət edən bu texnikanın yaranma və inkişaf tarixi çox maraqlı, bəzən isə təəccüblü faktlarla doludur.
Moderator.az avtomobil tarixinin ən diqqətçəkən məqamlarını təqdim edir:
İlk növbədə, avtomobilin "ixtiraçısı" kimdir sualına birmənalı cavab vermək çətindir. Hələ Leonardo da Vinçi XV əsrdə özüyeriyən maşın çertyojları çəkmişdi. Lakin praktiki olaraq ilk işlək daxili yanma mühərrikli avtomobili Karl Bens 1886-cı ildə ixtira edib. Maraqlıdır ki, bu ilk avtomobilin sükanı yox, sadə bir dəstəyi var idi.
Bir çoxları "qadın sürücü" mövzusuna skeptik yanaşsa da, avtomobil tarixinin ilk real sınağını məhz bir qadın həyata keçirib. Karl Bens öz ixtirasını ictimaiyyətə təqdim etməkdən çəkinərkən, həyat yoldaşı Berta Bens tarixdə ilk uzaq məsafəli avtomobil səfərinə çıxdı. 1888-ci ildə o, iki oğlu ilə birlikdə, ərinin icazəsi olmadan, Manheymdən Pforshayma qədər təxminən 106 kilometr məsafəni qət etdi. Bu səfər zamanı yaranan texniki nasazlıqları (yanacaq xəttinin təmizlənməsi, əyləc bəlliynin dəyişdirilməsi) özü aradan qaldıran Berta, avtomobilin gələcəyinə inamı bərpa etdi.
İlk Sürət Həddi və Cərimələr
Avtomobillər yavaş sürətlə hərəkət etdiyi zaman belə sürət həddi məsələsi gündəmə gəlib. 1865-ci ildə Böyük Britaniyada "Qırmızı Bayraq Qanunu" qəbul edildi. Bu qanuna görə, hər bir özüyeriyən nəqliyyat vasitəsinin qarşısında bir adam qırmızı bayraqla getməli və insanları xəbərdar etməli idi. Sürət həddi isə şəhərlərdə cəmi 3 km/saat, kənarlarda isə 6 km/saat idi. İlk sürət həddini aşma cəriməsi isə 1896-cı ildə 13 km/saat sürətlə hərəkət edən sürücüyə yazılıb.
Avtomobilin əlçatan olması Henri Fordun adı ilə bağlıdır. 1908-ci ildə o, məşhur "Model T"ni istehsal etməyə başladı. Lakin əsl inqilab 1913-cü ildə baş verdi. Ford dünyada ilk dəfə olaraq avtomobil istehsalında konveyer xəttini tətbiq etdi. Bu, bir avtomobilin istehsal müddətini 12 saatdan 93 dəqiqəyə endirdi. "Model T"nin qiyməti də kəskin şəkildə düşdü və o, kütləvi avtomobilə çevrildi.
Avtomobil tarixi təkcə texnoloji inkişafın deyil, həm də insan zəkasının və cəsarətinin parlaq nümunəsidir. Bu maraqlı faktlar göstərir ki, hər bir böyük ixtira kiçik bir addımla başlayır. Musavat.com//
