Azərbaycan Dəmir Yolları tabeliyində fəaliyyət göstərən Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanı üzrə konteyner aşırmalarının 120 min TEU səviyyəsinə çatdırılması planı Azərbaycanın Orta Dəhliz və regional logistika xəritəsində rolunun getdikcə gücləndiyini göstərir. Son illərdə qlobal ticarət marşrutlarında baş verən dəyişikliklər Bakı Limanını Xəzər regionunun əsas tranzit mərkəzlərindən birinə çevirib və konteyner dövriyyəsindəki artım da bu transformasiyanın nəticəsi kimi qiymətləndirilir.
TEU göstəricisinin artması beynəlxalq yükdaşımaların daha çox konteynerləşdiyini göstərən əsas indikatorlardan biridir. Müasir logistika sistemində konteyner daşımaları həm sürət, həm təhlükəsizlik, həm də multimodal inteqrasiya baxımından ən effektiv model hesab olunur. Bu səbəbdən konteyner axınının artması limanın beynəlxalq ticarət şəbəkələrinə daha aktiv inteqrasiya olunduğunu nümayiş etdirir.
Bakı Limanının strateji əhəmiyyəti xüsusilə Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində daha da yüksəlib. Çin–Mərkəzi Asiya–Xəzər–Qafqaz–Avropa marşrutu üzrə yük axınlarının artması region ölkələrinin logistika infrastrukturuna yönələn investisiyaları sürətləndirib. Son illərdə alternativ ticarət marşrutlarına marağın yüksəlməsi Bakı Limanını Avrasiya yükdaşımalarının mühüm tranzit nöqtəsinə çevirir.
Limanın konteyner aşırma gücünün 150 min TEU-dan 260 min TEU-yə qədər artırılması planı isə uzunmüddətli strateji hazırlığın göstəricisidir. Qlobal logistika bazarında rəqabət artıq yalnız coğrafi mövqe ilə deyil, infrastrukturun sürəti, texnoloji imkanları və xidmət effektivliyi ilə müəyyən olunur. Bu baxımdan limanın texniki modernləşdirilməsi və çeşidləmə imkanlarının artırılması Azərbaycanın tranzit potensialının genişlənməsinə xidmət edir.
Dəniz dibinin dərinləşdirilməsi layihəsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Daha iri tonnajlı gəmilərin qəbul edilməsi yükdaşımaların həcmini artırmaqla yanaşı, logistika xərclərinin optimallaşdırılmasına imkan yaradır. Beynəlxalq liman təcrübəsində bu tip infrastruktur layihələri ticarət qabiliyyətinin artırılması üçün əsas investisiya istiqamətlərindən biri hesab olunur.
Qlobal ticarət sistemində son illərdə müşahidə olunan dəyişikliklər də region limanlarının rolunu artırır. Geosiyasi risklər, ənənəvi marşrutlarda yaranan yüklənmə və enerji-logistika təhlükəsizliyi məsələləri alternativ nəqliyyat dəhlizlərinə marağı gücləndirib. Bu prosesdən ən çox fayda əldə edən bölgələrdən biri də Xəzər hövzəsi hesab olunur.
Azərbaycan üçün logistika sektoru iqtisadi diversifikasiya strategiyasının əsas istiqamətlərindən biridir. Neft-qaz gəlirlərindən kənar dayanıqlı gəlir mənbələrinin formalaşdırılması baxımından tranzit və yükdaşıma xidmətləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bakı Limanının genişlənməsi həm dövlət gəlirləri, həm də regional ticarət əlaqələrinin inkişafı baxımından mühüm imkanlar yaradır.
Bununla yanaşı, konteyner dövriyyəsinin artması dəmir yolu və avtomobil nəqliyyatı infrastrukturunun da paralel inkişafını tələb edir. Multimodal logistika modelində liman, dəmir yolu və gömrük sistemlərinin inteqrasiyası əsas rəqabət üstünlüyü hesab olunur. Son illərdə Azərbaycanda nəqliyyat dəhlizləri üzrə aparılan modernizasiya işləri də bu məqsədə xidmət edir.
Ümumilikdə, Bakı Limanında konteyner aşırmalarının artırılması planı Azərbaycanın regional logistika mərkəzi statusunun gücləndiyini göstərir. Qlobal ticarət marşrutlarının yenidən formalaşdığı dövrdə bu layihələr ölkənin beynəlxalq nəqliyyat və tranzit sistemində strateji rolunu daha da artırır.
Nuray,
AzNews.az
