Səudiyyə Ərəbistanı inteqrasiya olunmuş sənaye ekosisteminin qurulması məqsədinə doğru sürətli, lakin davamlı irəliləyiş əldə edir. Ölkənin məqsədi sadəcə montaj və idxala əsaslanan bir struktur qurmaq deyil, həm də bundan kənara çıxmaq, güclü və rəqabətli mühəndislik imkanları yaratmaqdır. Bu qiymətləndirmə Alvarez & Marsal tərəfindən dərc edilmiş yeni hesabatda yer alır, şirkətin Strategiya və Performansın Təkmilləşdirilməsi üzrə Baş Direktoru Andri Di Lello bu mövzu ilə bağlı ərəb mətbuatına danışıb.
Hafta.az yazır ki, Səudiyyə Ərəbistanının lokallaşdırma səyləri aerokosmik, avtomobil, gəmiqayırma, informasiya texnologiyaları, süni intellekt və maliyyə texnologiyası kimi strateji sektorlara yayılır. Bu sahələrdə yerli layihələr əsas beynəlxalq tərəfdaşlıqlarla yanaşı irəliləyir və ölkədə davam edən transformasiyanın dərinliyini ortaya qoyur.
Aerokosmik sektorda Səudiyyə Ərəbistanının ən böyük dövlətə məxsus müdafiə şirkəti olan SAMI, F-15 təyyarələri üçün ehtiyat hissələri və aviasiya elektron sistemlərinin yerli istehsalına başlayıb. Boeing, Lockheed Martin və Airbus kimi qlobal şirkətlər 50 faizə qədər yerli məzmunu hədəfləyən lokallaşdırma müqavilələri imzalayıblar. Məlumatlara görə, lokallaşdırma nisbəti 2018-ci ildəki 4 faizdən bu gün təxminən 20 faizə yüksəlib.
Di Lello bu rəqəmlərin düzgün kontekstdə qiymətləndirilməli olduğunu bildirib və qeyd edib ki, beynəlxalq tərəfdaşlıqlar əvvəlcə əməliyyat potensialının qurulmasında və texniki xidmət və təmir infrastrukturunun inkişafında fundamental rol oynayıb. Bununla belə, o, həqiqətən vacib mərhələnin mühəndislik potensialının inkişafı və dizayn və sistem inteqrasiyasına keçid olduğunu vurğulayıb və əlavə edib ki, "Əsl əlavə dəyər burada ortaya çıxır və ən böyük imkanlar məhz bu sahədədir".
Səudiyyə Ərəbistanı Bəhreynin təhlükəsizliyini təhdid edən fəaliyyətlərlə mübarizə tədbirlərinə tam dəstəyini ifadə edib.
Lucid Motors şirkəti Kral Abdullah İqtisadi Şəhərində (KAEC) ilk avtomobil zavodunu açaraq Səudiyyə Ərəbistanında tarixi bir addım atıb. Bu arada, CEER elektrikli nəqliyyat vasitələrinin yerli dizaynı və istehsalı üzərində işini davam etdirir, SNAM isə kommersiya nəqliyyat vasitələrinin yığılmasını davam etdirir və tam istehsal etməyi hədəfləyir.
Bu sektorlarda tam müstəqil innovasiyaya nail olmaq üçün real zaman xətti barədə soruşulduqda, Di Lello "Beş il ərzində konkret irəliləyiş əldə edilə bilər" deyə cavab verib. Lakin, vacib elementin vaxt deyil, tətbiqin keyfiyyəti olduğunu vurğulayan Di Lello, "Uğurun düzgün tərifi və bilik ötürülməsi prosesinin necə təşkil olunduğu həlledici amillərdir" deyib.
Gəmiqayırma sektorunda Kral Salman Beynəlxalq Dəniz Kompleksi diqqət mərkəzindədir. Bu müəssisə gəmiqayırma və qazma platforması istehsalında 50 faizdən çox lokalizasiyanı hədəfləyir. Bundan əlavə, Hyundai Group ilə birgə layihə gəmi mühərrikləri və gövdə komponentlərinin istehsalını planlaşdırır.
Di Lello bu kompleksi "dünya səviyyəli müəssisə" kimi təsvir edərək, əsas yerli alıcılarla uzunmüddətli müqavilələrin inkişaf etməkdə olan ölkələrdə nadir hallarda rast gəlinən güclü kommersiya təməli yaratdığını qeyd edib.
Hesabatda mövcud çatışmazlıqlar da açıq şəkildə ortaya qoyulur. Di Lello bildirib ki, yerli təchizatçı imkanlarını qiymətləndirərkən prioritet montajdan müstəqil dizayn, sistem inteqrasiyası və sertifikatlaşdırma imkanlarına keçmək olmalıdır. Onun sözlərinə görə, ən təcili ehtiyaclar mürəkkəb komponentləri dizayn edə bilən "1-ci səviyyəli" təchizatçı bazasının yaradılması və məhsulları texniki cəhətdən inkişaf etdirmək üçün yerli mühəndislik potensialının gücləndirilməsidir.
Beynəlxalq şirkətlərlə birgə təlim proqramlarına gəldikdə, Di Lello bu cür təşəbbüslərin uğuru üçün əsas şərti qeyd edib. Di Lellonun sözlərinə görə, davamlı nəticələr verə biləcək proqramlar açıq mühəndislik mərhələlərini, texnologiya transferi öhdəliklərini və iştirakçıları əməliyyat təlimindən dizayn səriştəsinə keçirən mərhələli bir strukturu əhatə edən proqramlardır. Di Lello həmçinin gələcək müqavilələrin yalnız iştirak məqsədlərini deyil, həm də maddi və yüksək keyfiyyətli nəticələri təmin etməli olduğunu vurğulayıb.
Hesabatda həmçinin Səudiyyə Ərəbistanının informasiya texnologiyaları və süni intellekt sahəsindəki potensialı fərqli bir rəqabət üstünlüyü kimi vurğulanır. Di Lello bildirib ki, bu imkanlar ölkəyə innovasiyaya hazırlıq və yeni texnologiyaların tətbiqi baxımından qabaqcıl mövqe verir.
Səudiyyə Ərəbistanı hazırda ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təxminən 0,56 faizini tədqiqat və inkişaf fəaliyyətlərinə ayırır. Bu, illik müqayisədə 30 faizdən çox artım deməkdir. Di Lello "əsl fürsətin bu investisiyanı getdikcə daha çox tətbiq olunan sənaye tədqiqat və inkişaf işlərinə çevirməkdə olduğunu" bildirərək, bunun ticarət və istehsalda nəzərəçarpacaq və güclü nəticələr verəcəyini əlavə edib.
Hesabatda həmçinin xarici risklər də etiraf edilir. Neft qiymətlərindəki dalğalanmaların və beynəlxalq ticarət gərginliyinin investisiya axınlarına təsir göstərə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edilir. Bununla belə, bu çətinliklərin regiona yüksək ixtisaslı istedadları, kiçik və orta müəssisələri cəlb etmək üçün imkanlara çevrilə biləcəyi də irəli sürülür.
Hesabata görə, hazırkı mərhələ artıq hazırlıq və əsas quraşdırma mərhələsindən kənara çıxıb və "ekosistem yetkinliyi" dövrünə qədəm qoyur. Bu, lokallaşdırma prosesinin üçüncü mərhələsi kimi müəyyən edilir. Bu mərhələyə yerli təcrübənin gücləndirilməsi, özünü təmin edən şirkətlərin inkişaf etdirilməsi, innovasiya mərkəzlərinin yaradılması, yerli təchizat zəncirlərinin dərinləşdirilməsi və universitet-sənaye əməkdaşlığının artırılması kimi elementlər daxildir.
