“Bu gün dünya əhalisinin yarıdan çoxu şəhərlərdə yaşayır və bu rəqəmin növbəti 25 il ərzində təxminən 70 faizə çatacağı gözlənilir. Eyni zamanda, 300 milyondan çox insan evsiz qalır. 2030-cu ilə qədər dünyanın qlobal tələbatı ödəmək üçün hər gün təxminən 96 000 yeni əlverişli mənzil vahidinə ehtiyacı olacaq”.
Musavat.com-un məlumatına görə, bunu BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin təşkilati dəstəyi ilə “Media İnkişaf Mərkəzi (MİM)” İctimai Birliyi tərəfindən “Urban dayanıqlılıq və mənzilləşmə ilə bağlı ictimai müzakirədə media hərəkətverici qüvvə kimi” mövzusunda keçirilən tədbirdə deputat, Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin Müşahidə Şurasının üzvü Rizvan Nəbiyev söyləyib. Milli Məclisin üzvü bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin ənənəvi Şuşa Qlobal Media Forumundakı xülasə çıxışlarında və Azərbaycan televiziya kanallarına verdiyi son müsahibələrdə qeyd etdiyi kimi, bu gün media təkcə məlumat mənbəyi deyil, həm də getdikcə daha mürəkkəb informasiya mühitində ictimai dayanıqlıq, beynəlxalq ünsiyyət və milli maraqların qorunması üçün strateji bir vasitə kimi xidmət edir.
Deputat şəhər dayanıqlığı və mənzil müzakirəsinin formalaşdırılmasında medianın rolunu dörd vacib istiqamətdə ümumiləşdirib: “Birincisi, media məlumatlandırır. Vətəndaşlar dəqiq, vaxtında və başa düşülən məlumata çıxış olmadan şəhər idarəçiliyində mənalı şəkildə iştirak edə bilməzlər. İkincisi, media platformaları maraqlı tərəfləri birləşdirir və dialoq üçün məkanlar yaradır. Şəhər problemləri çoxölçülüdür və hökumətlər, vətəndaş cəmiyyəti, akademiya, şəhərsalma mütəxəssisləri, özəl investorlar və yerli icmalar arasında əməkdaşlıq tələb edir. Müxtəlif maraqlı tərəflər və media arasında tərəfdaşlıqlar, istər infrastrukturun inkişafı, istər fəlakətlərə hazırlıq, istərsə də mənzil siyasəti sahəsində birgə səylərin necə mənalı nəticələrə gətirib çıxara biləcəyini göstərir. Üçüncüsü, media hesabatlılığı təşviq edir. Proaktiv jurnalistika dünyada təhlükəsiz olmayan tikinti təcrübələrini və mənzilə çıxışdakı bərabərsizlikləri ifşa edərək şəffaflığın və idarəetmənin yaxşılaşdırılmasına kömək edir. Dördüncü, media innovasiya və həmrəyliyə ilham verir. Müxtəlif şəhərlərdəki uğurlu təcrübələri paylaşmaqla media davamlı mənzil, yaşıl infrastruktur, fəlakət risklərinin azaldılması, ağıllı şəhərsalma sahəsində yaxşı təcrübələrin yayılmasına kömək edir”.
R.Nəbiyev bildirib ki, yerli səslərin qlobal platformalarla əlaqələndirilməsində medianın rolu böyükdür: “Son tədqiqatlara görə, dünyada 5 milyarddan çox insan sosial media və rəqəmsal kommunikasiya platformalarından istifadə edir. Bir vaxtlar yerli olaraq qalan şəhər müzakirələri indi bir neçə saat ərzində qlobal diqqəti cəlb edə bilər. İcma əsaslı jurnalistika, vətəndaş reportajları və yerli rəqəmsal platformalar əvvəllər şəhər siyasətinin hazırlanmasından kənarda qalan səsləri gücləndirə bilər.
Eyni zamanda, rəqəmsal dövrün risklərini dərk etməliyik. Yanlış məlumatlandırma və qütbləşmə böhranlar zamanı ictimai anlayışı təhrif edə və etimadı zəiflədə bilər.
Lakin, təkcə texnologiya kifayət deyil. Şəhər müzakirəsi inklüziv qalmalı və qadınların, gənclərin, məcburi köçkünlərin və digər marjinal icmaların səslərinin dayanıqlı şəhərlərin gələcəyinin formalaşmasında tam təmsil olunmasını təmin etməlidir. Dünyada 120 milyondan çox insan zorla didərgin salınıb və yarıdan çoxu şəhərlərdə və şəhər yerlərində sığınacaq axtarır. Azərbaycanın da ərazilərinin işğalı zamanı mənzil problemləri ilə bağlı öz təcrübəsi var, o zaman təxminən bir milyon azərbaycanlı öz doğma yurdlarından didərgin salınıb”.
Deputat Azərbaycan jurnalistlərinin işğal altındakı ərazilərə baş çəkə bilmədiyi bir vaxtda beynəlxalq media orqanlarının həmin ərazilərdə baş verən dağıntılar barədə məlumatlar dərc etdiyini xatırladıb: “Məsələn, Almaniya mediası tarixi Ağdam məscidinin dağıdılması və məscidin içərisində donuzlar da daxil olmaqla, ev heyvanlarının saxlanılması barədə ilk xəbər verənlərdən biri idi. Həmçinin, Ağdamı Xirosima ilə müqayisə edən və Prezident İlham Əliyevin iki gün əvvəl Ümumdünya Təbiət Fondunun açılış mərasimində dediyi kimi, onu “Qafqazın Xirosiması” adlandıran beynəlxalq müşahidəçilər və ziyarətçilər də var idi. Mediada işıqlandırılma qlobal diqqəti Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda münaqişədən sonrakı bərpanın humanitar aspektlərinə, o cümlədən mina təmizləmə əməliyyatlarına, ətraf mühitin bərpasına, mədəni irsin qorunmasına və icmaların reinteqrasiyasına yönəltməyə kömək etdi. Azərbaycan ərazisinin təxminən 13 faizi hələ də 1,5 milyon mina və partlamamış hərbi sursatla çirklənmiş vəziyyətdədir ki, bu da hələ də böyük problem yaradır”.
E.Paşasoy,
Musavat.com
