Dünən dostlardan biri Yasəmən Qaraqoyunlunun may ayının 18-də barəmdə yazdığı “esse”ni göndərdi. Doğrusu, əvvəlcə, cavab vermək istəmədim. Çünki içində elementar savad əlamətləri olmayan hansısa mövqeyə cavab vermək vaxt itkisidir. Ancaq Yasamən xanımın qəzəbini qazanmaqdan məmnun olduğumdan hörmətli oxuculara izahat verməməyim də doğru olmaz.
İşin qısa xülasəsi belədir ki, mənim İctimai teleradioya baş direktor olmaq ehtimalım Qaraqoyunlunun hiddətinə səbəb olub və o, yazıb:“Mən Taleh Şahsuvarlının İctimai Televiziyaya sədr gəlməsini dəstəkləmirəm, kəsinlikle əleyhinəyəm”.
Əvvəla, İctimai televiziyada sədr vəzifəsi yoxdur.
İkincisi, Azərbaycan dilində “kəsinlikle” kəliməsi yoxdur.
Üçüncüsü, belə bir kəlimə heç Türk dilində də yoxdur, Türkiyə Cümhuriyyətinin rəsmi əlifbasında “ə” səsi mövcud deyil.
Sən demə, Yasəmən xanımın mənim namizədliyimin “kəsinlikle” əleyhinə olmasının səbəbi rus, ingilis və türk dillərinin Azərbaycan dili üçün təhdid yaratdığını söyləməyim olub.
“Kəsinlikle” haqlıymışam!
“Kəsinlikle” əleyhimə çıxan xanım yazır:
“Göründüyü kimi O, Azərbaycan dilini Türk dilindən ayri dil hesab edir, onun təbirincə Türk dilindən Azərbaycan dilinə keçən sözlər Azərbaycan dilini çirkləndirir”.
Burada “çirkləndirmək” ittihamı “kəsinlikle” böhtandır. Çünki belə bir ifadə heç zaman işlətməmişəm.
Ancaq Azərbaycan və Türk dillərini iki unikal, iki müstəqil və iki standartlaşmış ədəbi dil hesab etdiyim “kəsinlikle” doğrudur. Ümumiyyətlə, qənaətimə görə, bu xanımın açıqlamaları onun nəinki Azərbaycan ədəbi dilinin tarixindən, elə Türk ədəbi dilinin də necə formalaşdığından, İstanbul ləhcəsi əsasında necə yeni dil standartları yaradıldığından xəbərdar olduğuna şübhə yaradır.
Daha sonra qəzəbini cilovlaya bilməyən Qaraqoyunlu yazır: “Mən bu vahid Oğuz türk millətindən iki fərqli millət, Vahid Türk dilindən iki fərqli dil yaradanlarin əleyhinəyəm”.
Bu bəyanat dilçilik sarıdan nə qədər “dərindir”sə, tarix baxımından da o qədər dərindir. Bu dünyada heç zaman, tarixin heç bir dövründə “vahid oğuz milləti” olmayıb. Ümumiyyətlə, millətləşmə Azərbaycan və Türkiyə coğrafiyasında 19-cu əsrdə başlayıb. Azərbaycanda, Anadoluda, Orta Asiyada və digər bölgələrdə fərqli şərtlərin tətiklədiyi millətləşmə prosesi türk dilləri ailəsinə daxil olan müstəqil milli dillər (türk, türkmən, Azərbaycan, qazax, özbək, tatar və s) ərsəyə gətirib. Dilçiliyin ən sadə qaydalarından biri də budur ki, ədəbi dil birdən çox ola bilməz.
Daha sonra Yasəmən xanım məni də tuş göstərməklə bir xeyli “türk düşməni” tapır və qarasına danışır:
“Azərbaycanda dövlətin içində Türkiyə və Azərbaycan türkcəsinin qaynaşmasini, vahid ortaq dilə çevrilməsini istəməyən, bunun qarşisini almağa çalişan, Azərbaycan Türkləri ilə Türkiyə türklərini ayrişdirib fərqliləşdirməyə çalişan kəsimlər çoxluq təşkil edir və hamsi yüksək vəzifələrdə təmsil olunur”.
