AZ
Mövzular
Şou biznes
27.05.2026 ◦ 14:08

Günəş ləkəsidir, yoxsa dəri xərçəngi? — "Bu əlamətlər varsa, dərhal dermatoloqa qaçın"

Yay mövsümünün yaxınlaşması və günəşli günlərin başlaması ilə bədənimizdə ultrabənövşəyi şüaların təsiri xeyli artır. Bir çox insanın dərisində yaranan qəhvəyi nöqtələr adi günəş ləkəsi kimi qəbul edilsə də, əslində gizli və təhlükəli bir dəri xərçənginin ilkin göstəricisi ola bilər. Yerli və xarici həkim-dermatoloqlar bir-birinə çox bənzəyən bu iki patologiyanı ayırd etməyin yollarını açıqlayıb.

Demokrat.az-ın məlumatına görə, tibb mütəxəssisləri dəridə yaranan hər hansı törəmənin və ya piqmentasiyanın xərçəng hüceyrəsi olub-olmadığını anlamaq üçün bəzi kritik simptomlara diqqət yetirməyin şərt olduğunu bildirir.

Günəş ləkələrinin xüsusiyyətləri:

Günəş ləkələri birbaşa şüaların təsirinə məruz qalan nahiyələrdə (üz, çiyinlər, qollar və əllərin arxası) formalaşır.

Forması: Dəri səthində tamamilə hamar (yastı), dairəvi və ya oval şəkildə olur.

Rəngi: Dəri rəngindən asılı olaraq açıq qəhvəyidən tünd qara çalarlara qədər dəyişir.

Hissiyyat: Tamamilə ağrısız və qaşıntısız olur. Üzərində qanama, sulanma və ya qabıqlanma müşahidə edilmir.
Dəri xərçənginin (Melanomanın) gizli əlamətləri: "ABCDE" qaydası

Dermatoloqlar xərçəngin ən aqressiv növü olan melanomanı ilkin mərhələdə müəyyən etmək üçün beynəlxalq metodla özünü yoxlamağı tövsiyə edir:

Asimmetriya: Xalın və ya ləkənin forması qeyri-müəyyəndir, xəyalən ortadan böldükdə hər iki tərəf bir-birinə bənzəmir.

Sərhədlər: Ləkənin kənarları hamar deyil, kələ-kötür, dalğalı və ya diş-diş olur.

Rəng: Rəng paylanması bərabər deyil. Ləkənin daxilində çəhrayı, qırmızı, qəhvəyi, mavi və ya qara rənglər eyni anda özünü göstərir.

Diametr: Törəmənin ölçüsü adi bir karandaş pozanından və ya noxuddan daha böyükdürsə, bu, ciddi siqnaldır.

Təkamül/Dəyişim: Zaman keçdikcə ləkənin ölçüsü, forması və ya rəngi sürətlə dəyişir, üzərində qaşıntı, qanama və ya qabıqvermə yaranır.
Diaqnostika və müalicə fərqləri

Günəş ləkələri tibbi baxımdan zərərsizdir və müalicə tələb etmir. İnsanlar yalnız kosmetik və estetik məqsədlərlə lazer, kimyəvi pilinq və ya xüsusi ağardıcı kremlərdən istifadə edir.

Lakin dəri xərçəngi təcili müdaxilə tələb edən ciddi xəstəlikdir. Dermatoloq şübhəli törəmədən biopsiya (toxuma nümunəsi) götürərək laboratoriyaya göndərir. Diaqnoz təsdiqlənərsə, xərçəngin mərhələsinə uyğun olaraq cərrahiyyə, kimyaterapiya və ya radioterapiya (şüa müalicəsi) tətbiq olunur.

Dərinizi bədxassəli şişlərdən necə qorumalı?
Daxili və beynəlxalq səhiyyə qurumları dəri sağlamlığı üçün aşağıdakı qaydalara mütləq riayət olunmasını tapşırır:

Buludlu və kölgəli havalarda belə hər gün yüksək qoruyucu faktorlu günəş kremi istifadə edin.

Günəş şüalarının ən pik vurduğu saatlarda birbaşa günəş altında qalmaqdan qaçın.

Çölə çıxarkən geniş kənarlı papaqlar, uzunqol geyimlər və günəş eynəklərinə üstünlük verin.

Solyari və süni qaralma aparatlarından tamamilə uzaq durun.

Demokrat.az xatırladır ki, dərinizdə yeni bir ləkənin yarandığını, yaxud mövcud xalın formasını dəyişdiyini görsəniz, vaxt itirmədən həkim-dermatoloqa müraciət edin. Erkən diaqnoz həyat qurtarır.

Jalə
Demokrat.az
Seçilən
48
37
demokrat.az

10Mənbələr