Kahramanmaraşın Onikişubat mahalının Döngel rayonundakı Direkli mağarasında yaşı 14500 il olduğu təxmin edilən məzar tapılıb.
“İki sahil” yerli mətbuata istinadən xəbər verir ki, 2007-ci ildən bəri davam edən qazıntılar zamanı 4-cü məzar tapılıb.
Türkiyənin Ankara Hacı Bayram Vəli Universiteti Arxeologiya Bölümü Dosenti və Direkli Mağara Qazıntılarının rəhbəri Prof. Dr. Cevdet Merih Erek məzarların birincisini 2009-cu ildə, ikincisini 2019-cu ildə, üçüncüsünü isə 2023-cü ilin qazıntı mövsümündə tapdıqlarını açıqlayıb.
Direkli Mağarasında indiyə qədər ciddi tapıntılar aşkarladıqlarını ifadə edən Erek, mağarada 8-ci arxeoloji səviyyə ilə aparılan Karbon 14 nəticələrinə görə 12 min 540 il əvvələ çatdıqlarını deyib.
Bu ilki qazıntılarda 11-ci arxeoloji səviyyədə olduqlarına diqqət çəkən Erek, tapdıqları türbənin 14.500 il əvvələ aid olduğunu qiymətləndirdiklərini vurğulayıb.
Qəbrin daha əvvəl tapılan üç məzardan fiziki olaraq fərqli olduğuna diqqət çəkən Erek deyib: "Qazıntı sahəsində builki qazıntılar zamanı qəbir sahəsi hesab etdiyimiz hissədə əvvəllər görmədiyiniz diaqonal düzbucaqlı strukturda qəbir yerinin düzüldüyünü gördük. Qəbrin tarixi olduğunu düşünürük. Təxminən 14.500 illik bir karbon yaşımız yoxdur, lakin daha əvvəl qazdığımız təbəqələrdəki Karbon 14 analizinə görə, 12 min 540 il əvvələ çatdıq.
Qazıntı apardığımız yerə təxminən 2 min illik bir dövr gətirdiyimizi düşündüyümüz üçün belə bir tarix veririk. Bu az-çox tarixdir. O dövrdə insanlar döl vəziyyətində basdırıldığı üçün qəbirlər ümumiyyətlə dairəvi və ya oval formada idi. Onlar müvafiq olaraq hazırlanır. Bu il aşkar etdiyimiz məzar düzbucaqlı formadadır. Bu, xoker formalı dəfn deyil, daha çox xətti adlandırdığımız, arxa üstə uzanan dəfn tərzidir. Onu əhatə edən və bu daşları 90 dərəcə bucaq altında düzən düzbucaqlı daşlarla tikilmişdir. Öz dövründə, yəni eramızdan əvvəl 13-12 min 500-cü illər arasında qaya və daşdan düzəldilmiş belə düzbucaqlı türbə çox da rast gəlinmir. “Adətən hoker dediyimiz qəbirləri fetal vəziyyətdə görmək mümkündür”.
Məhərrəm Ağalaroğlu, “İki sahil”
