Dünya elmi ictimaiyyəti sağlamlıqla bağlı inqilabi araşdırmanın nəticələrini açıqlayıb. "Medicine & Science in Sports & Exercise" (MSSE) jurnalında dərc olunan tədqiqat göstərir ki, insanın kardio-dözümlülüyü (aerob dözümlülük) onun onlarla xəstəliyə yoluxma riskini birbaşa tənzimləyir.
700-dən çox xəstəlik təhlil edilib
Ölkə.Az xəbər verir ki, "UK Biobank" layihəsi çərçivəsində aparılan araşdırmada 700-dən çox xəstəlik növü genetik məlumatlarla müqayisə edilib. Məlum olub ki, fiziki cəhətdən dözümlü olan şəxslər 34 növ ciddi xəstəlikdən digərlərinə nisbətən daha etibarlı qorunurlar. Bu qorunma təkcə idmanla deyil, həm də orqanizmin oksigeni mənimsəmə qabiliyyəti (kardio-dözümlülük) ilə bağlıdır.
Hansı xəstəliklərdən sığortalanırıq?
Tədqiqat nəticəsində dözümlülüyün müsbət təsir etdiyi əsas istiqamətlər müəyyən olunub:
-
Ürək-damar sistemi: Yüksək dözümlülük arterial təzyiqi aşağı salır, damarların elastikliyini artırır və insult riskini kəskin azaldır.
-
Metabolik pozuntular: Dözümlü insanlarda şəkərli diabet və maddələr mübadiləsi problemlərinə daha az rast gəlinir.
-
Orqanların funksiyası: Bu növ aktivlik qaraciyərin fəaliyyətini yaxşılaşdırır, qan laxtalanma sistemini tənzimləyir və sümüklərin mineral sıxlığını artıraraq onları qırılmalardan qoruyur.
-
İltihab əleyhinə təsir: Fiziki aktivlik orqanizmdəki xroniki iltihab göstəricilərini (C-reaktiv zülal) aşağı salır.
Həddindən artıq yüklənmənin təhlükəsi
Alimlər eyni zamanda vacib bir xəbərdarlıq da ediblər. Həddindən artıq ağır və peşəkar fiziki yüklənmələr bəzən əks təsir göstərə bilər. Araşdırmalar göstərir ki, çox yüksək dözümlülüyü olan şəxslərdə ürək ritminin pozulması (aritmiya) hallarına daha çox rast gəlinir.
Mütəxəssislər sağlamlığı qorumaq üçün orta intensivlikli kardio məşqləri (sürətli gəzinti, üzgüçülük, qaçış və ya aerobika) gündəlik həyat tərzinə çevirməyi tövsiyə edirlər. Bu, təkcə xarici görünüş deyil, daxili orqanların genetik səviyyədə müdafiəsi üçün ən effektiv yoldur.
