Çörək və digər karbohidrat tərkibli məhsulların qəbulu, hətta gündəlik rasionun ümumi kaloriyasının artması olmadan da çəki artımına səbəb ola bilər - bu, maddələr mübadiləsinin yavaşlaması hesabına baş verir. Osaka Metropolitan Universitetinin İnsan Ekoloji və Həyat Elmləri Ali Məktəbinin alimləri bu qənaətə gəliblər. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə aprelin 14-də “Science Daily” jurnalında məlumat verilib.
"Əldə olunan məlumatlar göstərir ki, çəki artımı buğdanın spesifik xüsusiyyətləri ilə deyil, karbohidratlara olan güclü üstünlüklə və bununla əlaqəli metabolik dəyişikliklərlə bağlı ola bilər", - deyə tədqiqatın rəhbəri, professor Şiqenobu Matsumura izah edib.
Professor Matsumuranın rəhbərlik etdiyi alimlər karbohidratların siçanların qidalanma davranışına və maddələr mübadiləsinə necə təsir etdiyini öyrəniblər. Heyvanlar rasionlarına görə bir neçə qrupa ayrılıb: standart yem, standart yemə əlavə edilmiş çörək, buğda və ya düyü unu, buğda unu əlavə edilmiş yüksək yağlı pəhriz və digər kombinasiyalar. Təcrübə boyu tədqiqatçılar bədən kütləsindəki dəyişiklikləri, enerji sərfini, qan tərkibini və qaraciyərdəki genlərin ifadəsini izləyiblər.
Nəticələr göstərib ki, siçanlar karbohidrat tərkibli məhsullara açıq üstünlük verib və standart yeməyi tamamilə dayandırıblar. Rasionun ümumi kaloriyasının əhəmiyyətli dərəcədə artmamasına baxmayaraq, onların bədən kütləsi və piylənmə miqdarı artıb. Düyü unu qəbul edən siçanlar, buğda unu yeyənlər kimi çəki alıblar. Eyni zamanda, buğda unu əlavə edilmiş yüksək yağlı pəhrizdə olan heyvanlar, adi yemlə yüksək yağlı pəhrizdə olan siçanlardan daha az çəki alıblar.
Qeyri-dolayı kalorimetriya ilə aparılan analiz göstərib ki, bədən kütləsinin artmasının səbəbi həddindən artıq yemək deyil, enerji sərfini azalmasıdır. Heyvanların qanında yağ turşularının səviyyəsi yüksək, vacib amin turşularının səviyyəsi isə aşağı qeydə alınıb. Qaraciyər hüceyrələrində piylənmənin artması, həmçinin yağ turşularının sintezi və lipidlərin daşınması ilə əlaqəli genlərin fəaliyyətinin artması müşahidə edilib. Rasiondan buğda unu çıxarıldıqdan sonra bədən kütləsi və metabolik göstəricilər tez bir zamanda normallaşıb.
Gələcəkdə tədqiqatçılar müəyyən edilmiş nümunələrin insanlara nə dərəcədə tətbiq olunduğunu sınaqdan keçirməyi planlaşdırırlar. Onlar tam və emal olunmamış dənli bitkilərin, yüksək lifli qidaların, karbohidratların zülallar və yağlarla birləşməsinin, qida emalı üsullarının və istehlak vaxtının metabolik reaksiyalara təsirini öyrənmək niyyətindədirlər.
Almaz Həsənli
