Bakı. Trend:
22 aprel tarixində baş tutan Latviya Prezidentinin Azərbaycanasəfəri iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyinigöstərən mühüm siyasi və iqtisadi hadisə kimi yadda qaldı.Prezident İlham Əliyev və Prezident Edqars Rinkeviçs arasındakeçirilən görüşlər, imzalanan sənədlər, verilən bəyanatlar vətəşkil olunan biznes-forum göstərdi ki, Bakı və Riqa münasibətləritəkcə diplomatik çərçivədə deyil, həm də praktiki əməkdaşlıqmüstəvisində dərinləşdirmək niyyətindədir.
Bunu Trend-əpolitoloq Azər Qarayev deyib.
"Bu səfər, əslində, uzun illər ərzində formalaşmışmünasibətlərin məntiqi davamı idi. Azərbaycan və Latviya arasında2017-ci ildə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannaməartıq bu əlaqələrə möhkəm hüquqi baza yaradıb. Son görüşlər isə busənədin sadəcə formal çərçivə olmadığını, real layihələr və konkrettəşəbbüslərlə doldurulduğunu bir daha nümayiş etdirdi", - obildirib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan və Latviya arasında siyasimünasibətlər uzun müddətdir ki, sabit və qarşılıqlı hörmət üzərindəqurulub.
"Hər iki ölkə müxtəlif beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıqedir, regional təhlükəsizlik məsələlərində bir-birinin mövqeyinianlayışla qarşılayır. Bu kontekstdə dövlət başçılarının görüşündətəkcə ikitərəfli əlaqələr deyil, həm də daha geniş geosiyasiməsələlər müzakirə olundu. Avropa və Yaxın Şərqdə baş verənhadisələr, regional təhlükəsizlik, enerji təhlükəsizliyi vənəqliyyat dəhlizləri kimi mövzular tərəflərin gündəliyində xüsusiyer tutdu. Prezident İlham Əliyev bu məsələlərə toxunaraq bildirdi:"Biz regionumuzda siyasi hadisələri geniş şəkildə müzakirə etdik vəhəmin müzakirəni cənab Prezidentlə davam etdirəcəyik". Bu,Azərbaycanın artıq yalnız regional deyil, daha geniş geosiyasimüstəvidə aktiv aktor olduğunu göstərir. Latviya isə Avropaİttifaqının üzvü kimi bu dialoqda mühüm körpü rolunu oynayır", - obildirib.
A.Qarayev qeyd edib ki, səfərin ən diqqətçəkən tərəflərindənbiri iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərinin ön plana çıxması oldu. Həriki tərəf açıq şəkildə etiraf etdi ki, mövcud ticarət dövriyyəsipotensiala uyğun deyil və artırılmalıdır.
"Latviya Prezidenti bu məsələyə toxunaraq qeyd etdi ki, mövcudiqtisadi əlaqələr "çox mülayimdir və artırılmalıdır". Bu, açıq vərealist yanaşmadır və eyni zamanda gələcək əməkdaşlıq üçün ciddisiyasi iradənin olduğunu göstərir. Azərbaycan isə son illərdəiqtisadi şaxələndirmə sahəsində əldə etdiyi uğurlarla bu əməkdaşlıqüçün əlverişli zəmin yaradıb. Neft və qaz sektorundan asılılığınazaldılması, qeyri-neft sektorunun inkişafı və investisiyamühitinin yaxşılaşdırılması ölkəni xarici investorlar üçün dahacəlbedici edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirdiyibir fikir bu transformasiyanı aydın şəkildə əks etdirir:"İqtisadiyyatın şaxələndirilməsi artıq reallıqdır". Bu reallıq isəLatviya kimi Avropa ölkələri üçün yeni əməkdaşlıq imkanları açır",- o bildirib.
Politoloq vurğulayıb ki, enerji sahəsi Azərbaycan-Latviyaəməkdaşlığının əsas istiqamətlərindən biri kimi qalır.
"Azərbaycan artıq uzun illərdir ki, Avropanın enerjitəhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Hazırda ölkə 10 Avropaİttifaqı üzvü daxil olmaqla 16 ölkəyə qaz ixrac edir. Lakin diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, əməkdaşlıq təkcə ənənəvi enerji iləməhdudlaşmır. Azərbaycan bərpaolunan enerji sahəsində də böyükplanlar həyata keçirir. Günəş və külək enerjisi layihələri, yaşılenerji ixracı perspektivləri Avropa üçün strateji əhəmiyyətdaşıyır. Latviya bu sahədə həm texnoloji təcrübə, həm dəinstitusional bilik baxımından faydalı tərəfdaş ola bilər. Xüsusiləmeşəçilik və ekoloji idarəetmə sahəsində Latviyanın təcrübəsiQarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa layihələri üçünmaraqlıdır", - A.Qarayev bildirib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın coğrafi mövqeyi ölkəni ŞərqləQərb, Şimalla Cənub arasında mühüm tranzit mərkəzinə çevirib.
"Trans-Xəzər nəqliyyat dəhlizi və digər beynəlxalq marşrutlarartıq aktiv şəkildə istifadə olunur. Latviya isə Şimali və MərkəziAvropa üçün giriş qapısı rolunu oynayır. Bu baxımdan iki ölkəninlogistika imkanları bir-birini tamamlayır. Bu əməkdaşlıq yalnız yükdaşımaları ilə məhdudlaşmır. Rəqəmsallaşma, logistikatexnologiyaları və süni zəka tətbiqləri də bu sahədə yeniistiqamətlər açır. Müasir dövrdə nəqliyyat artıq sadəcə fizikiinfrastruktur deyil, həm də texnoloji ekosistemdir", - obildirib.
Politoloq qeyd edib ki, səfər zamanı diqqət çəkənistiqamətlərdən biri də müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıqperspektivləri oldu.
"Hər iki ölkə bu sahədə inkişaf edən potensiala malikdir.Azərbaycan artıq müdafiə sənayesi məhsullarını bir çox ölkəyə ixracedir. Latviya isə dronlar və müdafiə texnologiyaları sahəsindəsürətlə inkişaf edir. Bu sahədə əməkdaşlıq yalnız hərbi deyil, həmdə texnoloji innovasiyalar baxımından əhəmiyyətlidir. Süni zəka,təhlükəsizlik sistemləri və yeni nəsil texnologiyalar iki ölkəarasında əməkdaşlığı daha da dərinləşdirə bilər", - politoloqbildirib.
A.Qarayev vurğulayıb ki, kənd təsərrüfatı sahəsi də əməkdaşlığınəsas istiqamətlərindən biridir.
"Azərbaycan əhalisinin böyük hissəsi regionlarda yaşayır və busahə sosial-iqtisadi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Latviya busahədə, xüsusilə meşəçilik və ekoloji idarəetmə sahəsində zəngintəcrübəyə malikdir. Qarabağda həyata keçirilən yenidənqurma işləriçərçivəsində bu təcrübənin tətbiqi mümkündür. Bu əməkdaşlıq həm dətəhsil və kadr hazırlığı sahələrini əhatə edə bilər. Müasir kəndtəsərrüfatı artıq texnologiya, innovasiya və davamlı inkişafprinsiplərinə əsaslanır. Bununla da bağlı olaraq səfər çərçivəsində“Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi ilə LatviyaRespublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi arasında kəndtəsərrüfatı sahəsində əməkdaşlıq haqqında Niyyət Bəyannaməsi" dəimzalandı", - o bildirib.
Onun sözlərinə görə, Latviya Prezidentinin Azərbaycana səfəriiki ölkə arasında münasibətlərin sadəcə davamı deyil, yenimərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.
"Siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, enerji, logistika, müdafiəsənayesi və humanitar sahələrdə geniş imkanlar mövcuddur. Ən vacibiisə odur ki, hər iki tərəf bu imkanları reallaşdırmaq üçün siyasiiradə nümayiş etdirir. Bu isə istənilən tərəfdaşlığın uğuru üçünəsas şərtdir. Qarşıdakı illərdə bu əməkdaşlığın konkret layihələr,artan ticarət dövriyyəsi və güclənən əlaqələrlə özünü daha aydıngöstərəcəyi gözlənilir. Bakı və Riqa arasında qurulan bu körpüyalnız iki ölkəni deyil, daha geniş regionları birləşdirən stratejixəttə çevrilmək potensialına malikdir", - politoloq əlavə edib.
