Bakı. Trend:
Azərbaycan ilə Ukrayna arasında münasibətlər qarşılıqlıhörmət, ortaq maraqlar və beynəlxalq hüququn prinsiplərinəəsaslanan çoxşaxəli tərəfdaşlıq modeli kimi formalaşıb. Bu əlaqələryalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır, eyni zamanda humanitar,iqtisadi və ictimai sahələrdə də dinamik inkişaf edir. Müasirçağırışlar fonunda tərəflər arasında əməkdaşlıq daha praktik vənəticəyönümlü məzmun qazanaraq həm regionda sabitliyə töhfə verir,həm də iki xalq arasında tarixi dostluq bağlarını daha damöhkəmləndirir.
Humanitar diplomatiyanınprioritetliyi
Azərbaycan ilə Ukrayna arasında münasibətlər son illərdə yalnızsiyasi və iqtisadi çərçivədə deyil, eyni zamanda humanitarmüstəvidə də yeni məzmun qazanaraq dərinləşir. Bu yanaşma təsadüfideyil, əksinə Azərbaycanın xarici siyasət fəlsəfəsindən və tarixitəcrübəsindən qaynaqlanır. Münaqişələrin yaratdığı ağrıları yaşamışbir dövlət kimi Azərbaycan çətin vəziyyətdə olan xalqlara dəstəyinvacibliyini yaxşı anlayır və bu istiqamətdə ardıcıl addımlaratır.
Azərbaycanın Ukrayna ilə münasibətlərində humanitar istiqamətxüsusi yer tutur. Bu sahədə həyata keçirilən təşəbbüslər birbaşainsan amilinə fokuslanır və müharibənin təsirlərini minimumaendirməyə yönəlib. Xüsusilə, münaqişədən zərər görmüş ukraynalıuşaqların psixoloji və fiziki reabilitasiyası məqsədiləAzərbaycanda təşkil olunan proqramlar diqqət çəkir. Müharibələrinilk və ən ağır nəticələrinin uşaqlar üzərində hiss olunduğununəzərə alan Azərbaycan bu sahədə öz təcrübəsini bölüşür və mütəmadiəsasda belə layihələri davam etdirir. Yaxın perspektivdə ukraynalıtələbələrin də bu cür proqramlara cəlb olunması planlaşdırılır ki,bu da humanitar əməkdaşlığın miqyasının genişləndiyinigöstərir.
Enerji infrastrukturuna dəyən zərbələr nəticəsində Ukraynadayaranmış çətinliklər də Azərbaycanın diqqətindən kənarda qalmayıb.Elektrik təminatında yaşanan problemlər səbəbindən əhalinin,xüsusilə xəstəxanaların üzləşdiyi çətinliklərin aradan qaldırılmasıüçün Azərbaycandan generatorların göndərilməsi konkret və praktikdəstək nümunəsidir.
İnsanlararası münasibətlər də bu əlaqələrin mühüm sütunlarındanbiridir. Ukraynada yaşayan azərbaycanlı icma iki xalq arasındatəbii körpü rolunu oynayır, mədəni və sosial əlaqələrindavamlılığını təmin edir.
Azərbaycanın mina təmizlənməsi sahəsində qazandığı təcrübə dəUkrayna üçün əhəmiyyətli resurs hesab olunur. Uzun illər işğal vəmünaqişənin nəticələri ilə üzləşmiş ölkə kimi Azərbaycan bu sahədətexniki imkanlarını və biliklərini bölüşmək potensialına malikdir.Eyni zamanda, post-münaqişə dövründə genişmiqyaslı bərpa vəquruculuq layihələrini uğurla həyata keçirən Azərbaycan gələcəkdəUkraynanın yenidən qurulması prosesinə də töhfə verə biləcəkölkələrdən biri kimi çıxış edir.
Siyasi balans və prinsipial mövqe
Azərbaycanın Ukrayna ilə münasibətləri onun ümumi xarici siyasətkursunun tərkib hissəsidir və milli maraqlara əsaslanır. Busiyasətin əsas xüsusiyyəti müstəqillik və balanslı yanaşmadır.Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə heç bir bloklaşmanın tərəfdarıdeyil və əlaqələrini digər dövlətlərə qarşı yönəltmir.
Ölkənin prinsipial mövqeyi dövlətlərin suverenliyi və ərazibütövlüyünə hörmət üzərində qurulub. Bu yanaşma beynəlxalq hüququnəsas sütunlarından biri olmaqla yanaşı, Azərbaycanın öz tarixitəcrübəsindən də qaynaqlanır. Uzun müddət ərazi bütövlüyününpozulması ilə üzləşmiş bir ölkə kimi Azərbaycan bu prinsiplərinqorunmasının vacibliyini dərindən anlayır.
Ukrayna ilə Rusiya arasında baş verən münaqişədə Azərbaycanhərbi komponentdən tamamilə kənarda qalaraq heç bir tərəf tutmur.Rəsmi Bakı münaqişənin yalnız dialoq və qarşılıqlı anlaşma yolu iləhəllini mümkün hesab edir. Bu yanaşma regionda sabitliyinqorunmasına xidmət edir.
Eyni zamanda, Azərbaycan müxtəlif tərəflərlə paralel və balanslımünasibətlər qurmaq qabiliyyətini də nümayiş etdirir. Tarixdəgərgin münasibətlərə malik ölkələrlə belə əməkdaşlığını davametdirməsi Azərbaycanın praqmatik və çevik diplomatiyasınıngöstəricisidir. Bu kontekstdə Azərbaycan gələcəkdə tərəfsizplatforma kimi çıxış edərək sülh təşəbbüslərinə töhfə verə biləcəkölkələr sırasında qiymətləndirilir.
Azərbaycan həm Ukrayna, həm də digər tərəflərlə münasibətləriniqarşılıqlı maraqlar əsasında inkişaf etdirir. Bu yanaşma ölkəninxarici siyasətində sabitlik və etibarlılıq faktorunu gücləndirir.Dost ölkələr arasında əməkdaşlığın təşviqi də Azərbaycanınprioritet istiqamətlərindən biridir.
İqtisadi əməkdaşlıq və enerjifaktoru
İkitərəfli münasibətlərin iqtisadi komponenti dədiqqətəlayiqdir. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq üçün genişimkanlar mövcuddur. Azərbaycanın bu sahədə zəngin təcrübəsi vəbeynəlxalq tərəfdaşlıq şəbəkəsi Ukrayna ilə əlaqələrin inkişafınaəlavə impuls verə bilər.
Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Ukraynadafəaliyyət göstərən yanacaqdoldurma məntəqələri iki ölkə arasındabiznes əlaqələrinin praktiki nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Bu cürtəşəbbüslər təkcə iqtisadi deyil, həm də strateji əməkdaşlığınmöhkəmlənməsinə xidmət edir.
Azərbaycan–Ukrayna münasibətləri çoxşaxəli və balanslıinkişaf modeli üzərində qurulub. Humanitar təşəbbüslərdənbaşlayaraq siyasi dialoq və iqtisadi əməkdaşlığa qədər genişspektri əhatə edən bu əlaqələr qarşılıqlı hörmət və milli maraqlarprinsipi əsasında formalaşır. Azərbaycanın həm humanitar dəstəkverən, həm də diplomatik balansı qoruyan aktor kimi çıxış etməsi bumünasibətlərin gələcəkdə daha da dərinləşəcəyini göstərir.
