Dünya miqyasında artan yaşayış xərcləri və iqtisadi daralma müzakirə olunarkən, dünyanın ən böyük altı neft və qaz şirkəti bu il saniyədə təxminən 3 min dollar mənfəət əldə edib.
Hafta.az yazır ki, Oxfam International tərəfindən hazırlanan hesabata görə, Chevron, Shell, BP, ConocoPhillips, Exxon və TotalEnergies 2026-cı ildə saniyədə 2967 dollar qazanacaq. Məlumatlar göstərir ki, enerji şirkətlərinin mənfəəti ötən illə müqayisədə gündə 37 milyon dollar artıb.
Hesabata görə, altı şirkətin 2026-cı il ərzində qazıntı yanacaqlarından əldə etdiyi ümumi mənfəət təxminən 94 milyard dollar olacaq.
Mənfəət artımının ən böyük amili Hörmüz boğazının bağlanmasından bəri barel üçün 100 dollardan yuxarı olan orta neft qiyməti olub.
Yüksələn qiymətlər neft şirkətləri üçün mənfəət bumuna səbəb olub, dünya miqyasında isə yanacaq qiymətlərinin artması yaşayış xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.
Neftinin əhəmiyyətli hissəsini Hörmüz boğazından daşıyan Asiya ölkələri ən çox zərər çəkən ölkələr arasındadır. Bəzi hökumətlər evdən işləmə siyasəti tətbiq edib və yanacaq istehlakını azaltmaq üçün dörd günlük iş həftələri ilə təcrübələr aparırlar. Yanacaqdoldurma məntəqələrində yanacaq paylanması tətbiq olunur və bəzi xəstəxanalar təchizat çatışmazlığı ilə üzləşir.
Son illərdə qlobal münaqişələr (xüsusən də Rusiya-Ukrayna müharibəsi) neft və qaz şirkətləri üçün çox gəlirli olub. Global Witness tərəfindən fevralda dərc edilmiş təhlilə görə, əsas qazıntı yanacaq şirkətləri Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya müdaxiləsindən sonrakı dörd il ərzində təxminən yarım trilyon dollar mənfəət əldə ediblər.
“Rystad Energy” və “The Guardian” qəzetlərinin bu ay apardığı təhlil göstərib ki, İran münaqişəsinin ilk ayında dünyanın ən yaxşı 100 neft və qaz şirkəti saatda 30 milyon dollardan (saniyədə 8333 dollar) çox qazanıb.
Lakin neft şirkətlərinin bu fövqəladə mənfəəti təmiz enerjiyə keçidə, planeti istiləşdirən neft və qazdan uzaqlaşmağa yönəldilmir. Əksinə, bir çox şirkət iqlim öhdəliklərini geri götürüb.
Bu yaxınlarda BP bərpa olunan enerjiyə planlaşdırılan investisiyalarını azaldarkən neft və qaz xərclərini artırıb. Shell 2030-cu ilə qədər iqlim çirklənməsini azaltmaq hədəflərini yumşaldıb. Bu arada ExxonMobil aşağı karbonlu enerjiyə planlaşdırılan xərclərini azaldıb.
