ABŞ Dövlət Departamenti qeyri-immiqrasiya vizası üçün müraciət edənlərin yoxlanılması üzrə yeni prosedur tətbiq edib. Bu mexanizm faktiki olaraq sığınacaq almaq istəyən şəxslər üçün əlavə maneə yaradır...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə The Guardian daxili direktivə istinadən məlumat yayıb.
Yeni "giriş filtri"
Artıq bütün qeyri-immiqrasiya vizası müraciətçiləri əsas müsahibədən əvvəl iki məcburi suala cavab verməlidirlər:
* təqibə və ya zorakılığa məruz qalıb-qalmadıqları;
* öz ölkələrinə qayıtmaqdan qorxub-qorxmadıqları.
Əgər şəxs bu suallara "bəli" cavabı verərsə və ya cavab verməkdən imtina edərsə, onun viza alma şansı kəskin azalır. Bu isə o deməkdir ki, müsahibə ümumiyyətlə davam etdirilməyə bilər.
Rəsmi mövqe və tənqidlər
Dövlət Departamenti bu yeniliyi sui-istifadə halları ilə mübarizə ilə izah edir. Bildirilir ki, bəzi şəxslər turist və ya tələbə kimi ölkəyə daxil olduqdan sonra sığınacaq üçün müraciət edirlər.
Lakin hüquq müdafiəçiləri qeyd edirlər ki, bu praktika BMT normalarına və Qaçqınların statusu haqqında Cenevrə konvensiyasına ziddir. Həmin sənədlər ölkəyə daxil olma üsulundan asılı olmayaraq sığınacaq hüququnu təmin edir.
Yeni mexanizm ən çox aşağıdakı qruplara təsir edə bilər:
* məişət zorakılığı qurbanları;
* təhdid altında olan jurnalistlər;
* dini azlıqlar;
* siyasi fəallar və dissidentlər.
Faktiki olaraq bu şəxslər ABŞ-da sığınacaq üçün müraciət etməyə imkan tapmamışdan əvvəl – viza mərhələsində "ələnə" bilərlər.
Sistem mürəkkəb seçim yaradır: ya həqiqəti demək və böyük ehtimalla viza ala bilməmək, ya da yalan danışaraq ABŞ rəsmilərini aldatmağa görə cinayət məsuliyyəti və ömürlük giriş qadağası riski ilə üzləşmək.
Siyasi kontekst
Direktiv Donald Tramp administrasiyasının sərt miqrasiya siyasətinin davamı hesab olunur. O, 2025-ci ilin yanvarında imzalanmış və xarici vətəndaşların yoxlanmasının gücləndirilməsini nəzərdə tutan 14161 saylı icra sərəncamı ilə bağlıdır.
Bundan əvvəl də ABŞ bir sıra ölkələrin vətəndaşları üçün giriş məhdudiyyətləri tətbiq etmiş, tələbə vizaları üzrə yoxlamaları sərtləşdirmiş və müraciətçilər üçün maliyyə təminatı ideyasını müzakirə etmişdi.
Yeni qaydalar turist vizalarından tutmuş iş vizalarına (o cümlədən H-1B) qədər bütün qeyri-immiqrasiya kateqoriyalarına şamil olunur. 2024-cü ildə ABŞ təxminən 11 milyon belə viza verib və dəyişikliklər dünya üzrə milyonlarla insana təsir göstərə bilər.
Eyni zamanda, təlimatların bir hissəsi məxfi saxlanılır ki, bu da yeni siyasətin real miqyasını qiymətləndirməyi çətinləşdirir.
Qeyd olunur ki, bu yenilik ABŞ federal məhkəməsinin sığınacaq hüququnun məhdudlaşdırılmasını qanunsuz hesab edən qərarından sonra tətbiq edilib. Yeni mexanizm isə faktiki olaraq sərhədi keçməzdən əvvəl əlavə maneə yaradaraq həmin məhdudiyyətləri dolayısı ilə keçə bilər.
Poliqon.info
