Dünyanın ən qədim bitki növlərindən biri hesab olunan Atquyruğu bitkisi (Equisetum), elm adamlarını heyrətə gətirən qeyri-adi xüsusiyyəti ilə gündəmə gəlib. PNAS jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, bu bitki təbiətdə bənzəri çox az rast gəlinən, yüksək səviyyədə inkişaf etmiş “bioloji distillə sistemi” kimi fəaliyyət göstərir.
Təbii distillə qülləsi: Su necə "ağırlaşır"?
Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bitki kökləri vasitəsilə çəkdiyi suyu boş gövdəsi boyunca yuxarı daşıyarkən onu xüsusi məsamələrdən intensiv şəkildə buxarlandırır. Lakin bu proses zamanı suyun kimyasal tərkibində möcüzəvi dəyişiklik baş verir. Bitkinin yuxarı hissələrinə doğru irəliləyən su zaman keçdikcə nadir oksijen izotopları ilə zənginləşir. Başqa sözlə, su kimyəvi cəhətdən "ağırlaşır".
Meteoritlərdəki su ilə eyni tərkibə malikdir
Alimləri ən çox təəccübləndirən məqam isə bu "bioloji təmizləmə" nəticəsində yaranan suyun tərkibidir. Ölçmələr göstərir ki, atquyruğu bitkisinin istehsal etdiyi suyun oksigen izotop imzası Yer kürəsində indiyə qədər qeydə alınanlardan tamamilə fərqlidir. Bu suyun kimyəvi tərkibi yalnız kosmosdan düşən bəzi meteoritlərdə rast gəlinən "kosmik su" ilə bənzərlik təşkil edir.
Tədqiqatçılar bu tapıntını belə şərh edirlər:
"Canlı atquyruqları təbii distillə qüllələri kimi davranaraq, bəzən göy daşı suyuna bənzəyən qəribə oksigen izotop imzaları istehsal edirlər."
Bu kəşf həm botanika, həm də astrobiologiya sahəsində yeni suallar doğurub. Elm dünyası bu qədim bitkinin kosmik şəraitə bənzər bir kimyəvi prosesi Yer kürəsində necə həyata keçirdiyini daha dərindən araşdırmağa hazırlaşır.
