Beynəlxalq aviaşirkətlər yanacağın əlçatanlığı ilə bağlı narahatlıqlar fonunda son iki həftə ərzində may cədvəllərindəki yerlərin sayını təxminən iki milyon azaldıb.
"Report" xəbər verir ki, bu barədə "Cirium" analitik şirkətinin məlumatlarına istinadən "Financial Times" (FT) qəzeti məlumat yayıb.
"Cirium"un məlumatına görə, may ayında uçuşlarda mövcud yerlərin ümumi sayı aprel ayının ortaları və sonu ilə müqayisədə 132 milyondan 130 milyona enib.
Onun məlumatına görə, minlərlə reys ləğv edilib və ehtimal olunan qıtlıq şəraitində yanacaq sərfiyyatını azaltmaq üçün bəzi aviadaşıyıcılar daha az tutumlu təyyarələrdən və ya daha qənaətcil modellərdən istifadə etməyə başlayıblar.
Buna səbəb kimi İran ətrafındakı münaqişə göstərilir: Yaxın Şərqdə hərbi əməliyyatlar başlayandan bəri aviasiya yanacağının qiymətləri demək olar ki, iki dəfə artıb və bu, şirkətləri biletlərin qiymətini qaldırmağa məcbur edib. Eyni zamanda, Avropa və Asiya arasında həyata keçirilən reyslərin üçdə birinin keçdiyi Fars körfəzi ölkələrinin hava limanlarının bağlanması qlobal aviasiya logistikasını ciddi şəkildə pozub.
FT qeyd edib ki, "Emirates", "Etihad" və "Qatar" da daxil olmaqla, Fars körfəzi ölkələrindən olan daşıyıcılar artıq may cədvəllərinə dəyişikliklər edib və bəzi reysləri ləğv ediblər. Beynəlxalq aviaşirkətlər - o cümlədən "British Airways", "United", "China Air" və ANA-da ən problemli istiqamətlərdə yükü azaltmaq məqsədilə reysləri ixtisar edərək və ya yenidən bölüşdürərək öz marşrut şəbəkələrini yenidən nəzərdən keçiriblər.
Bir sıra aviadaşıyıcılar artıq yanacaq xərclərinin artdığını və maliyyə göstəricilərinin pisləşdiyini bildiriblər. Yaponiyanın ANA şirkəti gələn ilin mart ayına qədər yanacaq üçün əlavə xərclərin 650 milyon funt sterlinq (880 milyon dollardan çox) təşkil edəcəyini açıqlayıb, "Japan Air" isə mənfəətin təxminən 20 % azalacağı barədə xəbərdarlıq edib.
"ABŞ-nin "Delta Air Lines" şirkəti bu yolla yanacağa qənaət etməyi hədəfləyərək ikinci rübdə reyslərin sayını 3,5 % azaldıb. "EasyJet" və "Virgin Atlantic" də böhran fonunda gəlirliliyin azalacağı ilə bağlı xəbərdarlıq ediblər. Ən çox ləğv edilmiş reys sayı "Lufthansa"nın payına düşüb, o, yanacaq qiymətlərinin artması bəzi istiqamətləri gəlirsiz etdiyi üçün may-oktyabr ayları arasında təxminən 20 min reysi ixtisar edib.
Bu vəziyyətə görə aviaşirkətlər həmçinin istifadə olunan təyyarə tiplərini də dəyişdirirlər. Belə ki, "Etihad" Əbu-Dabi və Honq-Konq arasındakı reyslərdə təxminən 400 sərnişin üçün nəzərdə tutulmuş "Airbus A350"ni daha qənaətcil, 220-300 yerlik "Boeing 787" ilə əvəz edib. Eyni zamanda, bəzi daşıyıcılar, əksinə, Avropa və Asiya arasındakı ən çox tələbat olan birbaşa marşrutlarda təyyarələrin tutumunu artırırlar. Xüsusilə, "Air France" Mumbay xəttində, "Air China" isə Londonun Hitrou və Pekin arasındakı reyslərdə "Boeing 777"nin daha böyük versiyasından istifadə etməyə başlayıb.
"Ryanair"in baş direktoru Maykl O'Liri mayın 1-də xəbərdarlıq edib ki, əgər yüksək yanacaq qiymətləri bütün yay boyu davam edərsə, bəzi Avropa aviaşirkətləri artıq payıza qədər müflisləşmə ilə üzləşə bilər:
"İyul, avqust və sentyabr aylarında neftin bir bareli 150 ABŞ dolları olarsa, Avropa aviaşirkətləri müflis olacaq".
Avropa Komissiyasının energetika üzrə komissarı Dan Yorgensen də xəbərdarlıq edib ki, artıq iyun ayının əvvəlində Avropa aviaşirkətləri yay hava əlaqəsi üçün risklər yaradacaq yanacaq tədarükündə fasilələrlə qarşılaşa bilər.
"Artıq indidən biz aviaşirkətlərin uçuşları və marşrutları necə ləğv etdiyini, qiymətlərin isə artdığını görürük", - D.Yorgensen "Politico"ya müsahibəsində qeyd edib.
"Independent"in məlumatına görə, ABŞ və İsrailin İrana qarşı fevralın 28-də başlayan əməliyyatından və Hörmüz boğazının bağlanmasından sonra yanacağın qiymətləri təxminən 84 % artıb.
