Cəmi bir neçə saniyəlik səs yazısı ilə gerçəyindən fərqlənməyən saxta səslər istehsal edən süni intellekt texnologiyası dələduzların yeni silahına çevrilib. Ekspertlər qurbanların anlıq panika ilə minlərlə dollar itirdiyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
AFN.az xəbər verir ki, süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı bədniyyətli şəxslərin hədəf seçdikləri insanların səslərini asanlıqla kopyalamasına şərait yaradır.
Dələduzlar qurbanlarının və ya onların yaxınlarının səslərini adətən sosial media videolarından və ya daha əvvəl gizlicə qeydə aldıqları sıradan telefon danışıqlarından əldə edirlər.
Bu səs nümunələrini təkmilləşdirilmiş süni intellekt proqramlarına yükləyən cinayətkarlar hədəf aldıqları şəxslərin səs tonunu, vurğularını və danışıq tərzini fərdi şəkildə təqlid edən rəqəmsal əkizlər yaradırlar.
Federal Təhqiqat Bürosunun (FTB) məlumatlarına görə, təkcə ötən il Amerika Birləşmiş Ştatlarında süni intellekt dəstəkli kiber-fırıldaqçılıq, saxta sevgi tələləri və səs klonlaşdırılması kimi üsullarla 893 milyon dolların üzərində maddi ziyan qeydə alınıb.
Kiberdələduzlar adətən qurbanların ən həssas nöqtəsi olan ailə bağlarını hədəf seçirlər.
Yaxın vaxtlarda Kaliforniyada baş verən bir hadisədə ana qızının səsini fərdi şəkildə təqlid edən bir telefondan "çətin vəziyyətdəyəm, qaçırılmışam" fəryadlarını eşitdikdən sonra dələduzlara minlərlə dollar verib.
Ekspertlər cinayətkarların qurbanı məntiqli düşünməkdən məhrum etmək üçün qəsdən böyük bir tələskənlik və panika ab-havası yaratdıqlarını vurğulayırlar.
Təkmilləşdirilmiş hücumlarda fırıldaqçılar sadəcə sabit bir səs yazısı dinlətməklə qalmır, "səs maskalama" texnologiyaları sayəsində öz səslərini real vaxt rejimində təqlid etdikləri şəxsin səsinə çevirərək qurbanla qarşılıqlı dialoq belə qura bilirlər.
Üstəlik, nömrə gizlətmə və yönləndirmə üsulları ilə zəng edən şəxsin telefon nömrəsi ekranda həqiqətən də həmin yaxınınızın adı ilə görünə bilir.
Keçmişdə süni intellekt tərəfindən istehsal olunan səslərdə nəzərə çarpan qəribə fasilələr, robotik tonlamalar və ya qəfil səs dalğalanmaları artıq bir ipucu olmaqdan çıxıb.
Günümüzün texnologiyasında sıradan bir insanın real səs ilə klonlaşdırılmış səs arasındakı fərqi ayırd etməsi demək olar ki, qeyri-mümkün hala gəlib.
Ekspertlər səs hissinin reallığına fokuslanmaq əvəzinə, danışığın məzmunundakı şübhəli məqamlara diqqət yetirilməli olduğunu bildirirlər.
Əgər zəng edən şəxs sizdən təcili olaraq böyük məbləğdə pul tələb edirsə, hadisəni qətiyyən heç kimə danışmamağı tapşırırsa və pulu qeyri-adi üsullarla köçürməyinizi istəyirsə, bu vəziyyət birbaşa dələduzluq əlaməti olaraq qəbul edilməlidir.
Həddindən artıq panika anlarında pulunuzu hər hansı bir hesaba və ya bank kartına daşımadan əvvəl edilməli olan ən təhlükəsiz gediş zəng edən yaxınınızla fərqli bir kanal vasitəsilə əlaqə saxlamağa çalışmaqdır.
Telefonu söndürüb ona birbaşa qısa mesaj göndərmək, başqa bir cihazdan zəng etmək və ya həmin vaxt onun yanında ola biləcək bir iş yoldaşı ilə əlaqə saxlamaq dələduzluq hiyləsini anında poza bilər.
Digər effektiv və praktiki qorunma üsulu isə ailə üzvləri və ya iş yoldaşları arasında internetdə əsla tapıla bilməyəcək, yalnız həmin kiçik qrupun biləcəyi gizli bir təhlükəsizlik sözü və ya şifrə təyin etməkdir.
Təhlükə anlarında bu şifrənin soruşulması, qarşı tərəfdəki səs nə qədər tanış gəlirsə gəlsin, saniyələr içində həqiqəti ortaya çıxaracaqdır.
