Dünyada yayılan yeni bəla: Bir dəfədən çox yoluxur, peyvəndi yoxdur

  Son həftələr Çin, Danimarka, Hollandiya, Fransa və ABŞ-ın Ohayo ştatında yeni pnevmoniya epidemiyaları qeydə alınıb.

ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinin (CDC) məlumatına görə, mərkəz mikoplazma pnevmoniyasının mümkün artımını izləyir. Valideynlərə pnevmoniyadan şübhələndikdə həkimə müraciət etmələri barədə xəbərdarlıq edilib.

“Time” xəbər verir ki, Çin noyabr ayında “mərkəzi səhnəyə çıxıb. Bütün ölkədə pnevmoniya dalğası yaranıb, uşaqlar arasında xüsusilə yayılıb. Uşaqlar arasında yoluxma hallarının qəfil artması səbəbindən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı Çindən yeni patogenin dövriyyədə olub-olmadığını anlamaq üçün əlavə epidemioloji və laboratoriya məlumatları təqdim etməsini istəyib. Səlahiyyətlilər epidemiyaların bir sıra tanınmış mikroblar tərəfindən idarə olunduğunu söyləyib.

“Medscape” tibb portalının yazdığına görə, Çin rəsmiləri xəstəliyin bu son dalğasını immun boşluğu ilə əlaqələndirirlər. Ümumi patogenlərə məruz qalmış bir çox uşaq COVID məhdudiyyətləri səbəbindən təcrid olunmuş vəziyyətdə olub və indi məhdudiyyətlərin yumşaldılması nəticəsində yoluxub.

Xəstəlik hallarının əsasən uşaqlar arasında qeydə alınması yeni patogenlə bağlı şübhələri də aradan qaldırır.

Çin mediası Mycoplasma pneumoniae patogenini yeni yayılma dalğasının “günahkarı” hesab edir.

Danimarkanın Dövlət Seroloji İnstitutu  ölkədə mikoplazma infeksiyasının epidemik səviyyəyə çatdığını bildirib. Hollandiyada da uşaqlar arasında pnevmoniya hallarının artdığını bildirilir.

Danimarka rəsmilərinin sözlərinə görə, epidemiyalar təxminən dörd ildən bir baş verir. Çinli həkimlərin fikrincə, koronavirusdan əvvəl ölkədə mikoplazma epidemiyası 3-7 ildə bir dəfə baş verirdi.

Mikoplazma nədir?

Mikoplazma əsasən yüngül soyuqdəymələrə səbəb olan patogendir, lakin xəstəxanada müalicə tələb edən xəstəliyin inkişafı istisna edilə bilməz. Traxeyanın, bronxların və ağciyərlərin iltihabına səbəb ola bilər. Mikoplazma infeksiyası astma tutmaları, ensefalit (beynin iltihabı), hemolitik anemiya, böyrək funksiyasının pozulması və dəri problemlərinə səbəb ola bilər.

Necə yayılır?

Bir şəxs xəstə olmaya bilər, lakin patogenlər burun və ya boğazdan alınan tamponda aşkar edilə bilər. Xəstəlik patogenlərin tənəffüs sisteminin xarici təbəqəsinə zərər verməsi səbəbindən baş verir.

Patogen öskürək və ya asqırma zamanı hava ilə yayılır. İnsanlar patogenləri ehtiva edən damcıları tənəffüs etməklə yoluxa bilərlər.

Yoluxmuş şəxslərlə qısa təmas insanların əksəriyyətində infeksiyaya səbəb olmur. Daha tez-tez patogenlər birlikdə yaşayan insanlar arasında yayılır. İnfeksiyadan sonra simptomlar adətən 1-4 həftə ərzində görünür, yəni xəstəlik istənilən halda gizli dövrə malikdir. Semptomlar bir neçə həftə davam edə bilər.

Traxeya və bronxlar iltihab olduqda, boğaz ağrısı, yorğunluq, tədricən pisləşən öskürək, baş ağrısı, bədən istiliyinin artması görünür. Pnevmoniya həmişə inkişaf etmir. Bütün bunlar yüksək hərarət və titrəmə, öskürək, yorğunluq, hava çatışmazlığı hissi ilə ifadə edilə bilər. Bununla belə, mikoplazma pnevmoniyası olan insanlar tez-tez bunu sətəlcəmdən daha asan keçirirlər.

Uşaqlarda simptomlar

Beş yaşdan kiçik uşaqlarda müşahidə olunan simptomlar nisbətən daha yaşlı uşaqlarda və böyüklərdə müşahidə olunanlardan fərqli ola bilər. Uşaqlarda asqırma, burun tıkanıklığı, burun axması, boğaz ağrısı, nəfəs darlığı, gözlərdə sulanma, qusma və ishal ola bilər. Əgər siz və ya uşağınız nəfəs almaqda çətinlik çəkirsinizsə, sizi narahat edən digər simptomlar varsa, həkim çağırın.

Müalicə üsulu

Mikoplazma ilə yoluxmuş insanların əksəriyyəti antibiotiklərdən istifadə etmədən sağalır. Özünüzü daha yaxşı hiss etmək üçün reseptsiz satılan dərmanlar istifadə edilə bilər, lakin bir mütəxəssislə məsləhətləşmək vacibdir.

Kim risk altındadır?

Mikoplazma infeksiyaları adətən gənclərdə və məktəblilərdə olur. Məktəblər, yataqxanalar, hərbi hissələr və xəstəxanalar kimi insanların sıx olduğu yerlərdə işləyən və yaşayan insanlar arasında yoluxma riski nisbətən yüksəkdir. Ağciyər problemi olan və immun sistemi zəif olan insanlar risk altındadır.

Bunun qarşısını necə almaq olar?

Mikoplazma insana bir dəfədən çox yoluxa bilər. Mikoplazma infeksiyasına qarşı peyvənd yoxdur. Həkimlər adətən profilaktikası üçün antibiotiklər təyin etmirlər. Antibiotiklərlə özünü müalicə və profilaktika qəbuledilməzdir. 

Hər halda, qoruyucu ola biləcək bəzi tədbirlər var. Mikoplazma ən çox öskürək və asqırma yolu ilə ötürülür. İlk ən yaxşı profilaktik tədbir şəxsi gigiyenadır: 

əllərinizi tez-tez yuyun, xüsusən öskürək və ya asqırdıqdan sonra, ictimai yerlərdə tutacaqlara toxunduqdan sonra spirt əsaslı əl dezinfeksiyaedici vasitələrdən (70-80%) istifadə edin.

Ətraf mühitin gigiyenası da vacibdir, səthləri, uşaq oyuncaqlarını və ümumi əşyaları məişət təmizləyiciləri ilə (metal səthlərdə 70% spirt) tez-tez təmizləmək lazımdır.  Birdəfəlik dəsmallardan istifadə edin, binaları havalandırın, izdihamlı və zəif havalandırılan yerlərdə uzun müddət qalmaqdan çəkinin.

Cebhe.info