ABŞ-nin neft təchizatını dayandırmasından sonra adanın iqtisadi açılması ilə bağlı Kastro ailəsinin nüfuzlu nümayəndəsi ilə qeyri-rəsmi təmaslar barədə məlumatlar yayılıb...
Müəllif: Tomas Milts
Neue Zürcher Zeitung nəşri Almaniya
ABŞ hazırda Kuba ilə gizli danışıqlar aparır. Bu barədə Axios Amerika hökumətinə yaxın bir neçə mənbəyə istinadən xəbər verib. Məlumata görə, ABŞ-nin dövlət katibi Marko Rubio Kubanın keçmiş prezidenti Raul Kastronun nəvəsi Raul Gilyermo Rodriges Kastro ilə əlaqə saxlayır. Mənbələrdən birinin sözlərinə görə, Karib adasının mümkün iqtisadi açılması ilə bağlı müzakirələr “təəccüblü dərəcədə dostcasına” keçir.
Yanvarın əvvəlində ABŞ-nin Nikolás Maduronun hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasına nail olmasından sonra Kuba əsas neft tədarükçüsünü itirib. Bundan əlavə, ABŞ Kubaya neft göndərməyə davam edən istənilən ölkəyə qarşı cərimə rüsumları tətbiq etməklə hədələyir. Neft və yanacaq çatışmazlığı səbəbindən mövcud rejim 1959-cu il inqilabından bəri ən dərin böhranla üzləşib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kubanı “uğursuz dövlət” adlandırıb və rejimin tezliklə çökəcəyini proqnozlaşdırıb. Onun sözlərinə görə, Havana mümkün qədər tez ABŞ ilə razılaşma əldə etməlidir.
Amerika prezidenti dəfələrlə administrasiyasının Kuba rəhbərliyi ilə danışıqlar apardığını bildirib. Lakin fevralın əvvəlində Kubanın xarici işlər nazirinin müavini Karlos Fernandes de Kossio bunu təkzib edib, eləcə də Kuba hökuməti Axios-a şərhində danışıqların aparılmadığını bildirib. Rəsmi versiyaya görə, nə yüksək, nə də orta səviyyədə danışıqlar var. Yalnız “mesaj mübadiləsi” təsdiqlənib.
Buna baxmayaraq, Axios-un məlumatına görə, təmaslar Kuba hökumətinin rəsmi kanallarından kənarda aparılır. Əgər bu doğrudursa, bu, ABŞ-nin adada real hakimiyyət mərkəzi kimi 94 yaşlı Raul Kastronun rəhbərlik etdiyi Kastro ailəsini gördüyünü, prezident Migel Dias-Kanel hökumətini isə deyil, göstərir. ABŞ hesab edir ki, Dias-Kanel islahatlara hazır deyil.
Axios-un məlumatına görə, özü də kubalı miqrant ailəsindən olan Marko Rubio 41 yaşlı Raul Gilyermonu Kuba rəhbərliyində daha az ideoloji və daha çox iqtisadi yönümlü qanadın nümayəndəsi kimi görür. Bu qrup üçün inqilabi kommunizmin iflasa uğradığı və ABŞ ilə yaxınlaşmanın mümkün olduğu düşünülür. Yüksək vəzifəli Tramp administrasiyası rəsmisinin sözlərinə görə, Rubio Raul Gilyermo ilə danışıqlar deyil, “Kubanın gələcəyi ilə bağlı müzakirələr” aparır. Burada keçmiş siyasi ittihamlardan deyil, gələcəkdən söhbət gedir.
Onu “Xərçəng” adlandırırlar
Raul Gilyermo Rodriges Kastro, həmçinin “Raulito” (kiçik Raul) kimi tanınır, deformasiyaya uğramış barmağına görə isə ona “El Kankrexo” (“Xərçəng”) ləqəbi verilib. O, Raul Kastronun böyük qızı Debora Kastro Espinin oğludur. Atası, general Luis Alberto Rodriges Lopes-Kalyeha 2022-ci ilin iyulunda qəfil vəfatınadək rejimin gələcək əsas fiqurlarından biri hesab olunurdu. O, hərbi strukturların Kuba iqtisadiyyatının böyük hissəsini nəzarətdə saxladığı Gaesa holdinqinə rəhbərlik edirdi.
Atası kimi, Raul Gilyermo da bu gün Raul Kastronun yanında mühüm mövqe tutur. O, erkən yaşlarından dövlət təhlükəsizlik xidmətində karyera seçib və 2016-cı ildə babasının şəxsi mühafizə xidmətinin rəhbəri təyin olunub. Beləliklə, o, hələ də böyük təsirə malik olan Raul Kastroya çıxışı nəzarətdə saxlayır.
Raul Gilyermonun şəxsi həyatı barədə az məlumat var. O, Fidel Kastronun nəvəsi Sandrodan fərqli olaraq ictimaiyyətdən uzaq durur. Sandro Havananın əyləncə həyatında aktiv iştirak edir və sosial şəbəkələrdə dəbdəbəli həyat tərzini nümayiş etdirir. Raul Gilyermo isə detalları açıqlamır. Bununla belə, onun da Kastro soyadı ilə bağlı imtiyazlardan istifadə etdiyi ehtimal olunur. Bildirilir ki, o, şəxsi təyyarə ilə dəbdəbəli kurortlara səyahət etməyi sevir.
Bundan əlavə, onun Kubanın iqtisadi elitası ilə sıx əlaqələrinin olduğu güman edilir. O, Gaesa və ölkənin idxal-ixrac əməliyyatlarına cavabdeh olan Cimex dövlət holdinqlərində təsir imkanlarına malikdir. Mətbuatın məlumatına görə, o, Kuba xaricində də biznes fəaliyyəti aparır, Panamada daşınmaz əmlaka investisiya edib və Kuba ilə ticarət aparan ABŞ şirkətləri ilə əlaqələr saxlayır. Diplomatik pasportla o, dəfələrlə ABŞ-yə səfər edib.
Kuba ilə ABŞ arasında yeni münasibətlər
Kuba siyasətinə münasibətdə ənənəvi olaraq sərt mövqeyi ilə tanınan Marko Rubionun Kastro ailəsinin nümayəndəsi ilə təmasları Floridadakı kubalı mühacir icmasında təəccüb doğurub. Orada rejimə qarşı daha sərt siyasət çağırışları səslənib. Kuba mənşəli respublikaçı konqresmenlər ərzaq tədarükünə embarqo da daxil olmaqla, Kubanın tam təcridini tələb ediblər. Bundan əlavə, siyasətçilər 1996-cı ildə amerikalı sərnişinlərin olduğu təyyarənin vurulması ilə bağlı Raul Kastronun ittiham olunmasına çağırıblar.
Bununla belə, görünür ki, Tramp və Rubio üçün hazırda dərhal rejim dəyişikliyi prioritet deyil. Onlar Səddam Hüseyn devrildikdən sonra İraqda yaranan xaotik vəziyyətə bənzər ssenaridən qaçmaq istəyirlər. Axios-un məlumatına görə, Tramp administrasiyası daha açıq cəmiyyətə mərhələli keçid prosesində əməkdaşlıq edilə biləcək şəxs və ya qrup tapmağa çalışır. Hələlik Raul Gilyermonun bu rolu oynayıb-oynamayacağı, yoxsa sadəcə vasitəçi olduğu məlum deyil.
Kubaya dair amerikalı ekspert Con Li Anderson hesab edir ki, Tramp ilkin mərhələdə Kubanın iqtisadi açılmasına nail olmağa çalışır. Əvəzində ABŞ adaya neft tədarükünə icazə verə bilər. Bu halda ABŞ Kubanın iqtisadi yaşamasını təmin edəcək, lakin ada “onların musiqisi ilə rəqs edəcək”. Ekspertin sözlərinə görə, amerikalılar real dəyişikliklər üçün tarixi məqamın yarandığını düşünür, kubalıların isə başqa seçimi yoxdur.
Tərcümə Poliqon-a aiddir
Poliqon.info
