Fevralın 28-də başlayan ABŞ-İsrail-İran müharibəsi qarşılıqlı hücumlarla müşayiət olunur. İranın ali rəhbəri Əli Xameneinin İsrail qüvvələri tərəfindən öldürülməsindən sonra müharibə özünün daha kəskin mərhələsinə qədəm qoyub. Hazırda ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri də İranın silah ehtiyatının tükənəcəyi təqdirdə tədarüklə bağlı hansı ölkələrə üz tutacağıdır. Günün sualı budur: Hansı ölkə İrana silah verəcək? Qeyd edək ki, İranın silah ehtiyatları beynəlxalq sanksiyalar və davam edən münaqişələr fonunda ciddi itkilərə məruz qalıb. Raket, hava hücumundan müdafiə sistemi və kütləvi dron istehsalı Tehran üçün strateji önəm daşısa da, uzun müddətli qarşıdurma İranın öz ehtiyatlarını tükədə bilər. Əgər müharibə uzansa, Tehranın silah anbarlarının boşalması qaçılmaz olacaq. Bu isə o deməkdir ki, xarici tədarükçülərin dəstəyinə ehtiyac yaranacaq. Bu baxımdan, ən çox adı çəkilən ölkə Rusiyadır. Son məlumatlara görə, Moskva-Tehran arasında hərbi əməkdaşlıq mövcuddur və Rusiya İranın müdafiə qabiliyyətini artıra biləcək silahlar satmağa hazırdır. Rusiyanın İranla müdafiə müqavilələri çərçivəsində hava hücumundan müdafiə sistemləri və digər hərbi texnika satdığı bildirilir. Çin də potensial təchizatçılar sırasındadır. Pekinlə Tehran arasında əldə olunmuş razılığa uyğun olaraq Çin istehsalı olan CM-302 tipli hipersonik antikəşfiyyat raketlərinin alınması tezliklə reallaşa bilər. Sözsüz ki, bu sövdələşmə İranın hücum qabiliyyətini artıracaq. Bununla belə, Çin tərəfinin geosiyasi riskləri nəzərə alaraq qərarını təkrar gözdən keçirməsi istisna deyil. Hadisələrin inkişafı göstərir ki, Türkiyə kimi ölkələrin böyük silah ixracatçıları olmalarına baxmayaraq, beynəlxalq siyasi balansı qorumaq məqsədilə İranla geniş silah tədarükünü birbaşa reallaşdıracağı ehtimalı aşağıdır. Belə bir vəziyyətdə yalnız geosiyasi maraqlar tələb edərsə, diplomatik münasibətlər buna təsir göstərə bilər.Nəticə etibarilə, İranın silah ehtiyatı tükənərsə, Rusiya və Çin ən real tədarükçülər hesab edilir. Bununla bərabər, yekun qərar beynəlxalq təzyiqlər, sanksiyalar və regiondakı münaqişələrin gedişatına görə qəbul ediləcək. Nazim Hüseynzadə /Metbuat.az
