Ramazan ayında insanlar uzun saatlar ac qalsa da, qidalanma rejiminin pozulması və fiziki aktivliyin azalması ayın sonunda çəki artımına səbəb olur.
Ölkə.Az xəbər verir ki, çəki artımı çox vaxt iradəsizlikdən çdeyil, metabolik ritmin pozulmasından qaynaqlanır.
Mütəxəssislər deyir ki, iftar və imsakı düzgün planlaşdırmaqla çəkiyə də nəzarət etmək mümkündür.
Oruc tutarkən çəki almamaq üçün diqqət yetirməli olduğunuz 5 məqamı təqdim edirik:
1. Uzun müddətli orucdan sonra ağır və şəkərlə zəngin olan iftar yeməyi qan şəkərində qəfil dalğalanmalara səbəb ola bilər. Bu, daha çox yemək istəyini oyandıra və yağ yığılmasını asanlaşdıran hormonal reaksiyaları artıra bilər. Buna görə də iftar "mədəyə yüklənmə" kimi deyil, maddələr mübadiləsini tədricən aktivləşdirən keçid yeməyi kimi planlaşdırılmalıdır. Su, xurma və ya şorba kimi yüngül başlanğıclar həzm sistemini sakitləşdirməyə və daha sağlam toxluq mexanizmlərinə töhfə verməyə kömək edir.
2. Toxluq hissi mədənin doyduğu anda deyil, beyin bunu qəbul etdikdə, yəni təxminən 15-20 dəqiqə çəkən bir prosesdə yaranır. İftarda tez yemək “doydum” siqnalı alınmazdan əvvəl həddindən artıq enerji qəbuluna səbəb ola bilər. Buna görə də yavaş-yavaş yemək və porsiyaları zamana yaymaq çəki nəzarəti üçün əsas strategiyadır.
3. İmsak Ramazan ayında çəki nəzarətində mühüm rol oynayır. İmsaka oyanmadan oruc tutmaq gün ərzində olmasa belə, axşam daha güclü aclığa səbəb ola bilər. Zülal və liflə zəngin olan sahur yeməyi gün ərzində toxluq hissini uzadır, qan şəkərindəki dalğalanmaları məhdudlaşdırır və iftarda porsiya nəzarətini asanlaşdırır.
4. Çəki artımı çox vaxt tək bir əsas yeməkdən deyil, iftardan sonra gecə boyunca nəzarətsiz şəkildə yayılan qəlyanaltılardan qaynaqlanır. Paketli qidalar, şəkərli içkilər və rafinə edilmiş karbohidratlar artdıqda, bədən tarazlıqdan daha çox saxlamağa meylli olur. Porsiya nəzarəti ilə şirin istehlakını məhdudlaşdırmaq və daha yüngül alternativlər seçmək daha balanslı bir yanaşma hesab olunur.
5. Qidalanma elmi artıq yalnız nə yediyimizlə deyil, həm də nə vaxt yediyimiz və necə istirahət etdiyimizlə əlaqəlidir. Ramazanda gecə yeməkləri və yuxu müddətinin azaldılması iştaha hormonlarında və insulin reaksiyasında dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Buna görə də, müntəzəm yuxu cədvəlinə riayət etmək və iftardan sonra qısa gəzintilərlə qlükoza istifadəsini dəstəkləmək metabolik tarazlıq üçün olduqca vacibdir. Ramazanda çəki nəzarəti yalnız porsiyaların ölçüsünü azaltmaqla deyil, həm də maddələr mübadiləsinin ritmini qoruyan kiçik, lakin təsirli vərdişlərlə mümkündür. Balanslı imsak və nəzarətli iftar, kifayət qədər su içmək, müntəzəm yuxu və yüngül fiziki fəaliyyət bu prosesin əsas təməl daşlarını təşkil edir.
Billurə
