Bakı. Trend:
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının mövcud arxitekturası XXI əsrinreallıqlarına tam uyğun deyil.
Trend xəbərverir ki, bunu BMT Baş Assambleyasının 72-ci sessiyasının sədriMiroslav Layçak XIII Qlobal Bakı Forumunda "Keçid dövründədünyadakı fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması" mövzusundaçıxışında bildirib.
Onun sözlərinə görə, bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələr vəbütöv regionlar hələ də qlobal idarəetmə sistemində kifayət qədərtəmsil olunmur, Təhlükəsizlik Şurasında veto hüququ bəzən qanunsuztətbiq edilir və ya siyasi məqsədlərlə istifadə olunur.
"İslahatlar hər hansı bir dövlətin razılığına bağlıdır.Dəyişikliklər yalnız üzv dövlətlərin razılığı ilə mümkündür.Birləşmiş Millətlər Təşkilatı 193 ölkəni birləşdirir və məhz onlarmövcud sistemi islah etməyə səlahiyyətlidir", - deyə o qeydedib.
Layçak vurğulayıb ki, bu gün məsələnin mahiyyəti BMT-nin XXIəsrdə dünyaya lazım olub-olmamasında deyil, təşkilatın müasir vəgələcək çağırışlara necə uyğunlaşdırılmasında durur.
Onun sözlərinə görə, ilk növbədə, gündəm yenidən nəzərdənkeçirilməlidir.
"Biz bilirik ki, BMT ənənəvi olaraq təhlükəsizlik, inkişaf vəinsan hüquqları məsələləri ilə məşğul olur. Lakin bu güntəhlükəsizlik yalnız hərbi təhdidlərlə məhdudlaşmır. O, inkişaf,iqlim, səhiyyə və iqtisadi sabitliyi də əhatə edir. Effektiv qlobalidarəetmə üçün təşkilat yeni vəzifələri yerinə yetirməyə hazırolmalıdır — məsələn, süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə,kibertəhlükəsizlik, qlobal bərabərsizlik, iqlim dəyişikliyi,miqrasiya, kütləvi köçlər və pandemiyalara hazırlıq", — deyə o qeydedib.
Layçak həmçinin bildirib ki, ikinci əsas istiqamət BMT-nin işmexanizmlərinin islahatıdır, xüsusilə də təmsilçilik sahəsində.
Onun sözlərinə görə, Qlobal Cənub ölkələri, xüsusən dəTəhlükəsizlik Şurasında daha güclü səsə malik olmalıdırlar.
"Bir o qədər vacib məsələ də BMT-yə zəruri resurslar və effektivkoordinasiya mexanizmləri təmin etməkdir. BMT-dən tez-tez əlavənəticələr gözlənilir, lakin dövlət üzvlərindən müvafiq maliyyə vəsiyasi dəstək yoxdur. Bu vəziyyət dəyişməlidir", — deyə Layçakvurğulayıb.
