...İranın onilliklər ərzində hazırlanmış məhdudlaşdırma strategiyası ciddi bir uğursuzluğa düçar və ABŞ və İsrail ilə münaqişənin kəskinləşməsinə səbəb oldu.
Analitiklər Tehranın düşmənlərini hərbi əməliyyatlardan çəkindirə bilmədiyi qənaətinə gəlirlər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Affairs yazır....İran çoxqatlı müdafiə sisteminə - güclü raket arsenalına, Yaxın Şərqdəki müttəfiq qüvvələr şəbəkəsinə və nüvə proqramının inkişafına güvənirdi.
Lakin bu model zəifləməyə başladı. 2024-cü ildə İsrailə qarşı ballistik raketlərin istifadəsi məhdud effektivlik nümayiş etdirdi - əksər hədəflər ələ keçirildi və düşmənlər Tehranın imkanları haqqında dəyərli məlumatlar əldə etdilər.
Vəziyyət 2025-ci ildəki döyüşlər zamanı İsrail qüvvələrinin xeyli sayda raket buraxıcısını məhv etdiyi və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandanlığını ləğv etdiyi zaman daha da pisləşdi.
Lakin İran daha da gərginləşmənin qarşısını ala bilmədi və üstün qüvvələrin hücumuna məruz qaldı.
Əlavə bir problem Livan, Qəzza, Yəmən və İraqdakı müttəfiqlər də daxil olmaqla, proksi qruplara etibar etmək idi. Onlar çəkindirməni gücləndirmək əvəzinə, İranı istənməyən münaqişələrə sürüklədilər və ona qarşı geniş koalisiyanın yaradılmasına töhfə verdilər.
Ekspertlər əsas səhvin nüvə strategiyası olduğunu düşünürlər. Tehran nüvə silahlarını əslində inkişaf etdirmədən yaratmaq "eşiyində" qalmağa çalışdı.
Eyni zamanda, ölkə, xüsusən də ABŞ-ın JCPOA-dan çıxmasından sonra proqramı haqqında əhəmiyyətli məlumatlar açıqladı.
Bu, İran üçün strateji qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırdı və onun obyektlərinə zərbələrin planlaşdırılmasını asanlaşdırdı. Nəticədə, analitiklər hesab edirlər ki, İran özünü həssas vəziyyətdə tapıb: onun raket qüvvələri tükənib, proksi şəbəkəsi zəifləyib və nüvə proqramı qismən ifşa olunub.
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, nəticələr regiondan kənara çıxır.
İran ətrafında baş verən hadisələr nüvə qabiliyyətinin əsas maneəyə çevrildiyini göstərdiyindən, münaqişə digər ölkələri nüvə silahlarının inkişafını sürətləndirməyə sövq edə bilər.
Əli Babayev
