Tengrinews.kz xəbər verir ki, Rusiya əvvəlcə planlaşdırıldığı kimi Qazaxıstanda üç istilik və elektrik stansiyasının (İES) tikintisində iştirak etməyəcək. Energetika nazirinin müavini Sunqat Yesimxanov hökumət brifinqində bildirib ki, Kokşetau, Semey və Ust-Kamenoqorskdakı layihələr Qazaxıstan-Sinqapur konsorsiumu tərəfindən həyata keçirilir.
Podratçı yaxın aylarda işin aktiv mərhələsinə başlayacaq. Əsas avadanlıqların istehsalı üçün sifarişlər may ayına planlaşdırılır, mühəndislik tədqiqatları və sahə hazırlığı işlərinin isə eyni vaxtda başlaması gözlənilir. Əsas avadanlıqların çatdırılması 2027-ci ilin üçüncü rübündə, stansiyaların isə 2029-cu ilin dördüncü rübündə istismara verilməsi gözlənilir.
Hər üç zavodda "təmiz kömür" texnologiyası və süni intellekt elementlərinin tətbiqi planlaşdırılır.
Daha sonra Yesimxanov Rusiyanın layihələrdə iştirakının birdəfəlik dayandırıldığını özəl şəkildə təsdiqlədi. "Üç İES üçün EPC müqavilələri imzalanıb və Rusiya podratçıları iştirak etmir", - deyə o əlavə etdi.
Nazir müavini layihələrin təxmini dəyərini də açıqladı. Kokşetauda İES-in tikintisi təxminən 350 milyard tenge (təxminən 750 milyon dollar) qiymətləndirilir, Semey və Ust-Kamenoqorskdakı stansiyaların isə daha yüksək gücünə görə hər biri təxminən 400 milyard tenge (təxminən 850 milyon dollar) başa gələcək. Yesimxanov vurğuladı ki, layihələr birbaşa büdcə maliyyələşdirməsi olmadan həyata keçirilir.
O izah etdi: "Şirkətlər özləri vəsait toplayır, tikirlər və stansiyalar istifadəyə verildikdən sonra biz onlara ödəməyə başlayırıq ki, onlar kreditləri geri qaytara bilsinlər".
Əvvəlcə Rusiyanın "İnter RAO" şirkəti Kokşetau, Semey və Ust-Kamenoqorskda ümumi gücü 1 GVt olan birləşmiş istilik və elektrik stansiyaları (İES) tikməyi planlaşdırırdı. 2024-cü ilin aprel ayında Qazaxıstan və Rusiya hökumətləri müvafiq müqavilə imzaladılar. Lakin 2025-ci ilin may ayının sonlarında Qazaxıstan Baş nazirinin birinci müavini Roman Sklyar Rusiyanın İES üçün avadanlıq təchizatının maliyyələşdirilməsində problemlər yaşadığını açıqladı. O qeyd etdi ki, Rusiya vəsaiti təmin edə bilməsə, Qazaxıstan yeni investorlar axtaracaq.
İyul ayında Baş nazir Oljas Bektenov Rusiyanın İnter RAO şirkətinin layihə üçün maliyyələşdirmə təmin edə bilməməsi səbəbindən Samruk-Energy şirkətinin Kokşetauda İES-in tikintisinə müstəqil şəkildə başlayacağını açıqladı.
Əziz MUSTAFA
