Yaponiyanın ən cənub ucunda, Okinava adasının dağlıq şimal sahilində kiçik bir Ogimi kəndi var. Bu kəndin əhalisi cəmi 3000 nəfərdir, lakin burada baş verənlər bütün dünyanın diqqətini cəlb edir.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, Ogimi planetdə ən uzunömürlü insanların ən çox cəmləşdiyi yerlərdən biridir. Kənddə 100 yaşdan yuxarı 15 və 90 yaşdan yuxarı 171 insan yaşayır. Bu rəqəmlər dünya orta göstəricisindən çox yüksəkdir. Elm adamları illərdir bu vəziyyətin səbəblərini araşdırırlar.
Ogimi “Mavi Zona” adlanan beş xüsusi bölgədən biridir. Mavi Zona konsepsiyası demoqraf Mişel Poulain və həkim Gianni Pesin Sardiniyadakı işlərindən yaranmışdır. Onlar dünyanın ən uzunömürlü insanlarının yaşadığı bölgələri mavi qələmlə qeyd etmişdilər və buna görə də bu ad verilmişdir. “National Geographic” eksperti Dan Buettnerin tədqiqatı sayəsində dünyada tanınan bu konsepsiya, Ogimi də daxil olmaqla, Okinavanı uzunömürlülüyün sirlərini saxlayan xüsusi yerlər arasında yerləşdirmişdir.
Ogimi kəndinin kökləri XV əsrə gedib çıxır. Tarixi boyunca kənd kənd təsərrüfatı və balıqçılıqla dolanışığını təmin edən sakit bir yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Lakin, onun əsas şöhrəti sakinlərinin fövqəladə sağlamlığı və uzun ömürlərindən irəli gəlir. Kəndin girişindəki daş lövhədə yazılmış “80 yaşında uşaqsan, 90 yaşında cavansan, 100 yaşına çatsan, cənnət səni gözləyir” sözləri burada həyat fəlsəfəsini ümumiləşdirir.
Hara Hachi Bu: Toxluq Hikməti
“Hara hachi bu” prinsipi Ogimi sakinlərinin həyat tərzinin mərkəzində dayanır. Konfutsi təlimlərindən qaynaqlanan bu konsepsiya “mədəniz 80 % dolu olduqda yeməyi dayandırmaq” deməkdir. Müasir qidalanma elmi tərəfindən dəstəklənən bu yanaşma, orqanizmin artıq kalori ilə yüklənməsinin qarşısını alır və maddələr mübadiləsinin daha səmərəli işləməsinə imkan verir.
Görünən bu sadə qayda əslində dərin bir fəlsəfənin bir hissəsidir. Ogimidəki ağsaqqallar yeməyi diqqətlə çeynəmək və tələsməmək kimi sosial fəaliyyət kimi görürlər. Yemək vaxtları yalnız qidalanma ilə bağlı deyil, həm də ailə və icmanın bir araya gəldiyi xüsusi anlardır. Kənd ağsaqqallarının “Yemək yalnız yaşamaq üçün deyil, həyatı qeyd etmək üçündür” sözləri onların qidalanmaya baxışlarını əks etdirir.
İkigai: Həyatın Mənasını Kəşf Etmək
Ogimi sakinlərinin uzun ömür sürməsinin digər bir sirri “ikigai” anlayışındadır. “ikigai” (yaşamaq) və “gai” (niyə) sözlərindən ibarət olan “ikigai” “yaşamaq səbəbi” və ya “həyatın məqsədi” deməkdir. Bu anlayış hər səhər yataqdan durmaq üçün bir səbəbin olmasının vacibliyini vurğulayır.
Kənddə 100 yaşdan yuxarı bir çox insan hələ də aktiv şəkildə işləyir, bağçılıqla və ya əl işləri ilə məşğul olur. 102 yaşlı Kamada-san hər gün bağçasında tərəvəz yetişdirir və hər səhər tezdən durmasının səbəbini “Bitkilərimin mənə ehtiyacı var” deyərək izah edir. 105 yaşlı Taira-san ənənəvi Okinava musiqisi olan min’yo oxumağa və yerli festivallarda çıxış etməyə davam edir.
Moai: Həmrəyliyin Gücü
“Moai” sistemi Ogiminin sosial strukturunun mərkəzində yerləşir. Bu ənənəvi dəstək şəbəkəsi, çox vaxt uşaqlıqda formalaşan və ömür boyu davam edən dostluq qruplarından ibarətdir. Moai üzvləri bir-birlərini bütün ehtiyaclarında dəstəkləyir, iqtisadi çətinliklərdə bir-birlərinə kömək edir və emosional dəstək verirlər.
Bu sistem müasir dünyanın tənhalıq epidemiyasına qarşı təbii bir antidot rolunu oynayır. Tədqiqatlar göstərir ki, güclü sosial əlaqələr immunitet sistemini gücləndirir və stressi azaldır. Ogimidə yaşlılar heç vaxt tək deyillər, çünki hər biri onlara qayğı göstərən bir icma şəbəkəsinin bir hissəsidir.
Təbiətin Hədiyyəsi: Bitki Əsaslı Qidalanma
Ogiminin qida mədəniyyəti əsasən bitki mənşəli qidalara əsaslanır. Kəndlilər əsasən yerli tərəvəzlər, dəniz yosunu, tofu, balıq və çox az ət istehlak edirlər. Okinavaya xas acı qovun (qoya), şirin kartof (imo) və müxtəlif növ dəniz yosunu pəhrizin təməl daşlarıdır.
Ənənəvi Okinava mətbəxi kalori sıxlığı baxımından aşağı, lakin qida dəyəri baxımından yüksəkdir. Antioksidantlarla zəngin olan bu qidalar qocalma prosesini yavaşlatır və xroniki xəstəliklərdən qorunma təmin edir. Kənddə yetişdirilən tərəvəzlərin əksəriyyəti üzvi və kimyəvi gübrələr olmadan yetişdirilir.
Müasir Dünyanın Təhdidləri
Ogimi də dəyişiklik küləklərindən təsirlənir. Gənc nəsil ənənəvi həyat tərzindən uzaqlaşır və müasir Yapon yemək vərdişlərini mənimsəyir. Fast food şəbəkələri və emal olunmuş qidalar kəndə daxil olmağa başlayıb. Bu dəyişiklik uzunömürlülük statistikasında narahatlıq doğuran azalmaya səbəb olur.
Kənd administrasiyaları və tədqiqatçıları bu vəziyyətdən xəbərdardırlar. Ənənəvi bilikləri qorumaq və gənc nəsillərə ötürmək üçün müxtəlif proqramlar həyata keçirilib. Mütəmadi sağlamlıq müayinələri, ənənəvi yemək bişirmə kursları və yaşlıları və gəncləri bir araya gətirən tədbirlər bu səylərin bir hissəsidir.
Gələcəyə Baxış
Bu gün Ogimi kəndi yalnız uzunömürlülüyün sirlərini özündə saxlayan bir yer deyil, həm də müasir həyatın necə daha sağlam və daha mənalı ola biləcəyinə dair vacib ipucları təqdim edən bir yerdir. Kəndin təcrübəsi göstərir ki, həyat keyfiyyəti yalnız tibbi irəliləyişlərlə deyil, həm də sosial əlaqələr, düzgün qidalanma və həyatda məqsədlə formalaşır./sfera.az/
