Pine-Aylend çökəkliyində tapılan kəhrəba fraqmenti alimlərin Antarktidanın keçmişi ilə bağlı təsəvvürlərini dəyişib. Bu tapıntı göstərib ki, bir zamanlar ağacların ifraz etdiyi qatranlar Cənub qütbünə yaxın ərazilərdə də mövcud olub...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Daily Galaxy yazır.
Fraqmentin təxminən 92–83 milyon il yaşı var və Təbaşir dövrünün ortalarına aiddir. Bu, Antarktidanın meşələrlə örtülü olduğu dövrə birbaşa sübut kimi qiymətləndirilir. Qeyd olunur ki, bu, Antarktidada indiyədək tapılmış ilk kəhrəbadır.
Antarktidada kəhrəbanın aşkarlanması paleontoloji salnamədə uzun illər mövcud olan boşluğu doldurur. Əvvəllər ən cənubdakı məlum kəhrəba yataqları Avstraliyanın cənubu və Yeni Zelandiyada aşkarlanmışdı və onlar da Təbaşir dövrünə aiddir.
Bremen Universitetindən Yohanna Klaqesin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupuna görə, bu tapıntı göstərir ki, qatran əmələ gəlməsi üçün əlverişli şərait bir zamanlar hətta qütb bölgələrində də mövcud olub.
Kəhrəba bitki qatranının daşlaşması nəticəsində yaranır və adətən iynəyarpaqlı bitkilərdən ifraz olunur. Klaqes bildirib ki, qatran müəyyən şəraitdə daşlaşa bilən üzvi bir qarışıqdır.
Tədqiqatçılardan Saksoniya Dövlət Ətraf Mühit, Kənd Təsərrüfatı və Geologiya İdarəsinin alimi Hennı Hershel isə qeyd edib ki, bəzi bitki qatranları uyğun şəraitdə fosilləşərək kəhrəbaya çevrilə bilir.
Antarktidadan tapılan nümunə göstərir ki, bir vaxtlar Cənub qütbünə yaxın bataqlıq tipli mülayim meşə mühitində iynəyarpaqlı ağaclar mövcud olub.
Hershelin sözlərinə görə, kəhrəbanın içində ağac qabığının mikroskopik izləri qorunub saxlanıla bilər.
Nümunə şəffaf və yarımşəffaf hissəciklərdən ibarətdir ki, bu da onun yaxşı qorunduğunu göstərir. Hershelin fikrincə, kəhrəba ehtimal ki, dərin basdırılmayıb və yüksək temperatur və təzyiqdən qorunub.
Alimlər həmçinin ağaclarda zədələnmə və ya yanğın nəticəsində yaranan qatran ifrazının izlərini də aşkar ediblər. Bu proses ağac qabığını qorumağa kömək edir və müxtəlif hissəcikləri içində saxlaya bilər.
Bu detal mühümdür, çünki kəhrəba "zaman kapsulu" kimi çıxış edir və əmələ gəldiyi mühit barədə məlumat saxlaya bilir.
Klaqesin sözlərinə görə, bu tapıntı göstərir ki, Yer kürəsinin bütün qitələrində müəyyən dövrlərdə qatran ifraz edən ağacların yaşaması üçün uyğun iqlim şəraiti olub.
Poliqon.info
