BAKI,TurkicWorld
Qədim Bakının mərkəzində - İçərişəhərdə - dar küçələr, daş divarlar və karvansaralar bir neçə gün ərzində ornamentlərdən, adət-ənənələrdən və müasir incəsənətdən toxunmuş canlı bir parçaya çevrilib. Burada minlərlə yerli sakini və xarici qonağın iştirak etdiyi dünya səviyyəli tədbir olan üçüncü Beynəlxalq Xalça Festivalı açılıb.
TurkicWorld xəbər verir ki, bu günlərdə Bakı sadəcə dünyanın xalça paytaxtından daha çox şeyə çevrilir — keçmişin və gələcəyin sözün əsl mənasında tək bir kətanda toxunduğu bir məkana çevrilir. Qədim karvansaraylar, meydanlar və tarixi evlər xalça sərgilərinin, ustad dərslərinin və musiqi tədbirlərinin keçirildiyi məkanlara çevrilib.
Festivalın əsas missiyası Azərbaycan xalçaçılığını dünyaya muzey eksponatı kimi deyil, canlı, inkişaf edən bir sənət kimi təqdim etməkdir. Azərbaycanda xalçaçılıq çoxdan sadəcə bir sənət olmaqdan çıxıb. Bu, regionların ornamentlərinin, ailə ənənələrinin və bütöv dövrlərin estetikası şifrələndiyi vizual koddur.
Festival 1 may tarixində "Xalça sənayesi: Dəyərlər, Dizayn və Rəqabətlilik" mövzusunda ikinci Beynəlxalq Xalça Forumunun keçirildiyi Bakı Biznes Mərkəzində başlayıb. Forum dünyanın hər yerindən aparıcı mütəxəssisləri, dizaynerləri, istehsalçıları və tədqiqatçıları bir araya gətirərək genişmiqyaslı mədəni marafona intellektual giriş rolunu oynayıb.
Amma əsl sehr artıq İçərişəhərdə özünü göstərdi. Həmin gündən etibarən qədim şəhər açıq qalereyaya çevrildi: xalçalar meydanları, həyətləri və hətta tarixi binaların divarlarını bəzəyib. Qoşa Qala Meydanında müxtəlif ölkələrdən olan sənətkarların toxuculuq ənənələrini nümayiş etdirdiyi milli pavilyonlar yaradılıb. Karvansaraylarda və daş döşənmiş küçələrdə müxtəlif tədbirlər, stendlər, pavilyonlar və ustad dərsləri keçirilir ki, burada xalçanın necə "doğulduğunu" görə bilərsiniz.
Xüsusi maraq doğuran qeyri-adi art həllər də oldu: məsələn, tamamilə xalçalardan yaradılmış improvizə olunmuş futbol meydançası böyük ajiotaj yaratdı və onu "Qarabağ" futbolçuları ziyarət etdilər. Ən çox müzakirə olunan performanslardan biri isə ənənələrin demək olar ki, teatr üslubunda canlandırıldığı simvolik “xalça toyu” oldu.
Festivalda həmçinin müxtəlif bölgələrdən olan unikal xalçaların sərgiləri, naxışların yaradılması prosesinin şahidi ola biləcəyiniz toxuculuq emalatxanaları, tamaşa proqramları və uşaqlar üçün xüsusi təhsil fəaliyyətləri də təqdim olunur.
Tədbir İqtisadiyyat Nazirliyinin və İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Agentliyinin (AZPROMO) dəstəyi ilə "Azərxalça" ASC və "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsi tərəfindən təşkil olunub.
Festival Xalçaçılar Gününə həsr olunub və "Azərxalça"nın 10 illiyi ilə üst-üstə düşüb. Festivalın tərəfdaşlarından biri də Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası ilə birgə həyata keçirilən "Qarabağın izi ilə" layihəsini təqdim edən Qarabağ Dirçəliş Fondu olub. Burada həmçinin ixtisaslaşdırılmış ədəbiyyat təqdim olunur və məlumat lövhəsi quraşdırılıb.
Fondun ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə koordinatoru Pərvin Məmədovanın qeyd edib ki, uşaqlar Qarabağ xalçalarının naxışlarından ilhamlanaraq sənət əsərləri yaradırlar:
"Rəssamlıq Akademiyası ilə əməkdaşlığımız bir neçə ildir ki, davam edir. Birinci mərhələ "Qarabağın rəngləri" layihəsi olub və tezliklə onun ikinci hissəsini təqdim etməyi planlaşdırırıq. Layihənin unikal xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, yaradılan əsərlər ianə müqabilində bağışlanır. Biz prinsip etibarilə “satış” terminindən istifadə etmirik — bu, xeyriyyə ianələri formatındadır. Toplanan bütün vəsaitlər Qarabağın mədəni irsinin bərpasına yönəldilir.
Əvvəlki mərhələdə görülən işlər donorlar və şirkətlər tərəfindən böyük maraq doğurub və əhəmiyyətli ianələr müqabilində başqasına təhvil verilib. Bundan əlavə, fond təkcə mədəni bərpaya deyil, həm də ətraf mühit məsələlərinə diqqət yetirir. Buna görə də stenddə zeytun fidanları nümayiş etdirilir. İstənilən şəxs QR kodu skan edərək Qarabağda ağacların əkilməsi üçün ianə edə bilər. Minnətdarlıq əlaməti olaraq iştirakçılara simvolik zeytun fidanları hədiyyə olunur".
Digər tərəfdaş isə "Baku International Art Festival"ıdır. BIAF-ın əsas missiyası dünya səviyyəli incəsənəti Bakıya gətirmək, yerli istedadları beynəlxalq platformada təqdim etmək və incəsənət prizmasından ənənə ilə müasirlik arasında birlik yaratmaqdır. "Azərxalça" ASC-nin kreativ direktoru və idarə heyətinin üzvü Əsmər Babayeva musiqi və xalça sənətinin sintezinin vacibliyini vurğulayıb:
"Festivalın tədbirləri Bakının aparıcı mədəniyyət məkanlarında keçiriləcək. Festivalda həm beynəlxalq, həm də yerli sənətçilər iştirak edəcək, yeni ideyalar və müasir incəsənət formaları təqdim olunacaq. Məqsədimiz Azərbaycanda müasir mədəniyyətin inkişafına töhfə vermək və yaradıcı mübadilə üçün platforma yaratmaqdır. Biz musiqi, rəqs, teatr və vizual sənəti vahid bir platformada birləşdirməyə çalışırıq, sadəcə tədbirlər deyil, tamhüquqlu emosional bir təcrübə yaradırıq".
Festival mədəniyyətlərin, ideyaların və dövrlərin görüş nöqtəsinə çevrilir. Bakı bir daha Şərqlə Qərbin qovuşduğu və ənənənin müasirliklə mükəmməl şəkildə qovuşduğu bir şəhər statusunu təsdiqləyir.
Və bəlkə də məhz bu gün xalçanın sadəcə gündəlik istifadə edilən bir məşiət əşyası deyil, həm də tarixin danışdığı bir dil olduğunu ən yaxşı şəkildə anlamaq olar. Bu dil, xüsusilə də Bakıda canlı və müasir şəkildə səslənir.
