Rusiya prezidenti Vladimir Putinin hakimiyyətinin necə başa çatacağı ilə bağlı müxtəlif ssenarilər müzakirə olunur...
Poliqon xəbər verir ki, britaniyalı jurnalist Mark Bennetts The Times üçün yazdığı məqalədə bu ehtimalları təhlil edib.
Rusiya konstitusiyasına əsasən, Putinin səlahiyyət müddəti 2036-cı ildə bitir və prezident andiçmə mərasimləri ənənəvi olaraq 7 may tarixində keçirilir. Lakin müəllif qeyd edir ki, bir çox məqam qeyri-müəyyən olaraq qalır. Onun fikrincə, 2036-cı ildə 83 yaşı olacaq Putinin hakimiyyəti varisinə ötürmək istəyib-istəməyəcəyi və ya keçmiş çarlar kimi ömürlük hakimiyyətdə qalmağa çalışacağı sual altındadır.
Ekspert yazır ki, Ukraynadakı müharibə fonunda Rusiyada iqtisadi və sosial problemlərin artması bu qərarın qəbuluna təsir göstərə bilər.
Kreml çevrilişi ehtimalı
Bennettsin fikrincə, Putin 2022-ci ildə müharibəyə başlayarkən bunun onu tarixin ən böyük liderlərindən biri kimi yadda saxlayacağını düşünürdü. Lakin uğursuz hərbi kampaniya onu 26 illik hakimiyyəti dövründə ən zəif mərhələyə gətirib çıxara bilər.
Materialda sızdırılmış Avropa kəşfiyyat hesabatına istinadən bildirilir ki, Kremlin daxilində siyasi elita nümayəndələrinin Putini devirmək və ya hətta öldürmək planları ilə bağlı narahatlıqlar var. Bu səbəbdən onun ətrafında təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib, o cümlədən yaxın çevrəsində çalışan şəxslərə internetə çıxışı olan telefonlardan istifadə qadağan edilib.
Sənəddə qeyd olunur ki, Putin və ailəsi dəbdəbəli iqamətgahlara səfərləri azaldıb və uzun müddət bunker tipli obyektlərdə qalır.
Eyni zamanda, Moskvada mobil internet xidmətlərinin məhdudlaşdırılması kimi addımların da təhlükəsizliklə əlaqəli olduğu bildirilir. Müxalifət və bəzi media bunu xarici təhdidlər, o cümlədən yüksək vəzifəli şəxslərin izlənməsi ilə bağlı iddialarla əlaqələndirir.
Hesabatda Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqunun da çevriliş riski ilə əlaqələndirildiyi qeyd olunur. O, hələ də hərbi rəhbərlik üzərində təsirini qoruyan fiqur kimi qiymətləndirilir.
Rəy sorğuları və narazılıq
Rusiya İctimai Rəyin Öyrənilməsi Mərkəzinin məlumatına görə, Putinin reytinqi dekabrda 77 faizdən apreldə 65 faizə düşüb. Bu, 2022-ci ildən bəri ən aşağı göstərici hesab olunur.
Eyni zamanda, son həftələrdə bəzi keçmiş loyal fiqurların da Putini tənqid etməyə başladığı bildirilir. Onlardan biri hüquqşünas İlya Remeslodur. O, kəskin çıxışlarından sonra psixiatriya müəssisəsinə yerləşdirilib, lakin azadlığa çıxdıqdan sonra tənqidlərini davam etdirib və hakimiyyət dəyişikliyinin mümkün olduğunu iddia edib.
Varis ssenarisi
Putinin hakimiyyətə gəlişi 1999-cu ilin sonunda Boris Yeltsinin istefası ilə başlayıb. İndi isə, Bennettsin fikrincə, o, hakimiyyətin ötürülməsi planını düşünə bilər.
2025-ci ildə Putin gələcək varis haqqında düşündüyünü desə də, konkret ad çəkməyib. Analitiklər isə potensial namizədlər kimi Aleksey Dyumin, Moskva meri Sergey Sobyanin və baş nazir müavini Dmitri Patruşevin adlarını çəkirlər.
Lakin qeyd olunur ki, hakimiyyətdən getmək risklidir, çünki yeni lider öz mövqeyini möhkəmləndirmək üçün əvvəlki rəhbərliyi məsuliyyətə cəlb edə bilər.
Münaqişəyə hazırlıq
2023-cü ildə "Vaqner" qrupunun rəhbəri Yevgeni Priqojinin qiyamı Putinin mövqeyinin zəiflədiyi barədə iddiaları gücləndirmişdi. Lakin iki ay sonra onun təyyarə qəzasında həlak olması Kremlin sərt mövqeyini göstərdi.
Bəzi ekspertlər hesab edir ki, ən pis ssenari Putindən sonra daha sərt və aqressiv liderin hakimiyyətə gəlməsidir.
"Əbədi hakimiyyət" ehtimalı
Məqalədə qeyd olunur ki, Putin sağlamlığı imkan verərsə, hakimiyyətdə ömürlük qalmağa çalışa bilər. O, yüksək səviyyəli tibbi xidmət alır və səhhəti ilə bağlı ciddi sübutlar yoxdur.
Həmçinin onun Çin lideri Si Szinpin ilə ömrün uzadılması və biotexnologiyalar barədə müzakirələr apardığı qeyd edilir. Putin bu sahədə inkişafların insan ömrünü uzada biləcəyini və hətta "ölümsüzlük" ehtimalını dilə gətirib.
Ekspert Ceyms Rocersin sözlərinə görə, Rusiya tarixində liderlərin hakimiyyətdə qalması ənənəsi nəzərə alınarsa, Putin də imkan daxilində bu yolu seçə bilər.
Poliqon.info
