Alimlər DNT-nin üçölçülü strukturunda - qoşa spiralda baş verən dəyişikliklərin embrionların inkişafına necə təsir edə biləcəyini anlamaq üçün altı ayaqlı siçan embrionu yaradıblar.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Nature Communications jurnalında dərc edilən araşdırmanın nəticələrinə görə, gəmiricinin cinsiyyət orqanının olması lazım olan yerdə əlavə üzvlər böyüyüb.
Tədqiqatçılar çoxdan bilirlər ki, dördayaqlı heyvanların əksəriyyətində xarici cinsiyyət orqanları və arxa ətraflar eyni ilkin strukturlardan inkişaf edir.
Buna görə də, Eirasdakı (Portuqaliya) Gulbenkian Elmi İnstitutundan bioloq Moises Mallo və onun həmkarları reseptor zülallarından birini - Tgfbr1-i tədqiq etdilər. Embrionun inkişafının bir çox aspektlərində iştirak edir.
Tədqiqatçılar Tgfbr1 və onun "qohumlarının” digər sistemlərdə, xüsusən də immun funksiyalarında DNT strukturuna təsir edib-etmədiyini müəyyən etməyə ümid edirlər.
Daha sonra embrionlardan birinin iki əlavə arxa əzaya bənzəyən cinsiyyət orqanının olduğunu aşkar ediblər. Və alimlərin dediyi kimi, bu kəşf tədqiqatları yeni istiqamətə yönəldib.
Alimlər altıayaqlı siçanın embrionunu daha ətraflı tədqiq edərkən müəyyən ediblər ki, strukturun hüceyrələrində DNT-nin bükülmə tərzini dəyişdirən Tgfbr1 geni cinsiyyət orqanlarının və ətrafların inkişafına eyni dərəcədə kömək edir.
Alimlər qeyd edirlər ki, zülalın deaktivasiyası digər genlərin fəaliyyətini dəyişib ki, bu da əlavə üzvlərin yaranmasına və həqiqi xarici cinsiyyət orqanlarının olmamasına səbəb olub.
Onlar həmçinin ilanlarda ayaqları yerinə ilkin orqanlardan əmələ gələn hemipenisin – kərtənkələlərin xarici cinsi orqanının – inkişafının əsasında da eyni mexanizmin olub-olmadığını öyrənirlər.
Alpər
