Bakı.Trend:
Sovet dövründən sonra Azərbaycanda avtomobil bazarında ilkillərdə ən böyük paya sahib olan nəqliyyat vasitələri Rusiyaistehsalı avtomobillər idi. Xüsusilə "VAZ", "LADA", "Niva", "Volqa"və "Moskviç" modelləri ölkədə həm şəhər, həm də kənd əhalisiarasında geniş istifadə olunurdu. Bu avtomobillər sadə quruluşu,münasib qiyməti və texniki baxımdan əlçatanlığı ilə seçilirdi.Lakin texnologiyanın inkişafı və beynəlxalq bazarların Azərbaycanaaçılması bu mənzərəni dəyişməyə başladı.
Tarixə nəzər salsaq görərik ki, 1990-cı illərdə və 2000-ciillərin əvvəllərində "LADA 2107", "LADA Niva", "Moskviç 412" və"Volqa" modelləri nəinki şəxsi avtomobil kimi, eyni zamanda taksivə təsərrüfat işlərində də geniş istifadə olunurdu. Buavtomobillərin sadə texniki quruluşu və ucuz ehtiyat hissələrionları əhali arasında əlverişli edirdi. Xüsusilə "LADA 2107" (xalqarasında “Jiquli” kimi tanınır) şəhərlərdə və rayon mərkəzlərindədəbdə sayılırdı. Lakin son 10-15 ildə Rusiya avtomobillərinə olanmaraq hiss olunacaq dərəcədə azalıb.
Bu azalma bir neçə əsas səbəblə izah olunur:
Rusiya istehsalı avtomobillər müasir təhlükəsizlik və komfortsistemlərindən geri qalır. ABS, hava yastığı, elektronik sabitliksistemləri və digər funksiyalar bu maşınlarda ya yoxdur, ya dakeyfiyyətsizdir.
Ehtiyat hissələrinin keyfiyyətsizliyi – İkinci əl bazardaehtiyat hissələrinin tapılması getdikcə çətinləşib. Üstəlik, mövcudhissələrin əksəriyyəti keyfiyyətsiz Çin istehsalı surətlərdir.
Yeni avtomobil seçimlərinin artması – Koreya, Yaponiya və Avropaavtomobillərinin Azərbaycanda geniş yayılması və əlçatankreditlərlə təklif olunması əhalini daha keyfiyyətli alternativlərəyönəldib.
İctimai imic – Rusiya avtomobilləri artıq “köhnəlmiş” avtomobilimici ilə assosiasiya olunur. Bu da yeni alıcıların marağınıazaldır.
2025-ci ilin statistik və bazar müşahidələrinə görə,Azərbaycanda Rusiya istehsalı avtomobillərə tələbat əsasən aşağıgəlirli bölgələrdə və kənd yerlərində qalır. Xüsusilə "Niva" modeliyolsuzluq şəraitində hələ də faydalı sayılır və müəyyən dərəcədəalıcısını tapır. Amma ümumi satışlarda payı əhəmiyyətli dərəcədəazalıb. 2022-ci ildə "LADA" avtomobillərinin satışında 59%-dən çoxazalma qeydə alınıb.
Bazara nəzər saldıqda Azərbaycanda Rusiya istehsalı olanavtomobillərin qiymətləri 2025-ci ildə müxtəlif modellər vətəchizat səviyyələrinə görə dəyişir.
Aşağıda ən populyar modellərin qiymət aralıqları vəxüsusiyyətləri təqdim olunur:
LADA Niva Travel 2025 18,000 – 21,000 AZN
LADA Granta 2025 17,500 – 19,000 AZN
LADA Vesta 2024–2025 20,000 – 23,000 AZN
LADA Largus (7 yerlik) 2024–2025 illər aralığındak modellər isə22,000 – 25,000 AZN-ə təqdim olunur.
İkinci əl Rusiya avtomobilləri Azərbaycanda daha çox rayon vəkənd yerlərində alınıb-satılır.
Ən çox yayılmış modellərin təxmini qiymətləri:
VAZ 2107 (Jiquli) 1990–2006 (2,500 – 4,000 AZN )
VAZ 2106 1985–1995 (2,000 – 3,200 AZN)
VAZ 2110, 2112 2000–2007 (4,000 – 6,500 AZN)
LADA Priora 2007–2014 (5,500 – 8,000 AZN)
LADA Niva 1995–2010 (3,500 – 7,000)
LADA Granta (2-ci əl) 2015–2020 (7,000 – 10,000)
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, bəzi həvəskarlar vəkolleksiyaçılar köhnə Rusiya avtomobillərinə nostalji ilə yanaşır.“VAZ 2106” və “Volqa” modelləri bəzən bərpa olunaraq nümayişlərdə,toy karvanlarında və xüsusi tədbirlərdə istifadə edilir. Buseqmentdə isə maraq hələ də qismən davam edir.
Bir zamanlar Azərbaycanda avtomobil sektorunun təməlini təşkiledən Rusiya istehsalı nəqliyyat vasitələri artıq gündəlik istifadəüçün ilk seçim deyil. Texnoloji yenilənmələr, bazar rəqabəti vədəyişən sosial münasibətlər bu avtomobillərin populyarlığınıazaldıb. Buna baxmayaraq, Rusiya avtomobilləri tarixdə öz iziniqoymuş və müəyyən dairələrdə nostalji olaraq yaşamağa davamedir.
