2010-cu ildə ABŞ-də ifşa edilərək sonradan Rusiya ilə məhbus mübadiləsi çərçivəsində geri qaytarılan rus “qanunsuz” kəşfiyyatçıları illər sonra yenidən gündəmə gəlib.
Musavat.com xəbər verir ki, “Kommersant” həmin şəxslərin ifşadan əvvəlki fəaliyyəti, həbsdən sonrakı həyatı və bu gün harada olduqları barədə geniş material dərc edib.
Məlumata görə, bu şəbəkənin ifşasında əsas fiqur kimi keçmiş Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin polkovniki Aleksandr Poteyev göstərilir. ABŞ xüsusi xidmət orqanlarına ötürülən məlumatlar nəticəsində 2010-cu ilin yayında bir neçə nəfər saxlanılmışdı. Həmin qrupun ən məşhur siması isə mediada “agent 90-60-90” kimi tanınan Anna Çapman olmuşdu.
Ən təcrübəli agentlərdən biri sayılan Mixail Vasenkov uzun illər Peru və ABŞ-də “Xuan Lasaro” adı ilə fəaliyyət göstərib. O, jurnalist görüntüsü altında işləyərək siyasi və biznes dairələrində geniş əlaqələr qurmuşdu. 2010-cu ildə saxlanıldıqdan sonra Rusiyaya qaytarılıb, sonrakı illərdə Peruda yaşayıb və 2022-ci ildə vəfat edib. Həyat yoldaşı, perulu jurnalist Viki Pelaes də onunla birlikdə həbs edilmişdi.
Digər məşhur cütlük – Andrey Bezrukov və Yelena Vavilova – uzun illər Kanada və ABŞ-də Donald Hitfild və Treysi Fouli adları ilə yaşayaraq müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstəriblər. Onlar Harvard da daxil olmaqla nüfuzlu ali məktəblərdə təhsil alıb, yüksək dairələrə çıxış əldə etmişdilər. Rusiyaya qaytarıldıqdan sonra Bezrukov dövlət və biznes strukturlarında çalışıb, Vavilova isə yazıçı və ekspert kimi fəaliyyət göstərib.
Vladimir və Lidiya Quryevlər də ABŞ-də Riçard və Sintiya Merfi adları ilə yaşayırdılar. Nyu-Cersi ştatında adi ailə həyatı görüntüsü yaratsalar da, FTB uzun müddət onları izləyib. Qadın maliyyə dairələrinə çıxış əldə edərək iqtisadi məlumatlar toplamaqla məşğul olub. ABŞ-dən deportasiya edildikdən sonra onlar Moskvada məskunlaşıblar və müxtəlif dövlət strukturlarında fəaliyyət göstəriblər.
Mixail Kuçik və Natalya Pereverzeva isə ABŞ-də gənc ailə kimi yaşayaraq Vaşinqton Universitetində təhsil almışdılar. Onların şifrəli siqnallar qəbul etdikləri və kuryerlərlə əlaqə saxladıqları müəyyən edildikdən sonra saxlanıldıqları bildirilir. Rusiyaya qayıtdıqdan sonra hər ikisi iri dövlət şirkətlərində vəzifələr tutublar.
Qrupun ən məşhur üzvü sayılan Anna Çapman isə ifşadan sonra mediada böyük sensasiyaya çevrilmişdi. ABŞ-də saxlanıldıqdan sonra Rusiyaya qaytarılan Çapman Britaniya vətəndaşlığını itirib. Daha sonra televiziya aparıcısı kimi fəaliyyət göstərib, müxtəlif layihələrdə iştirak edib və son illərdə öz avtobioqrafik romanını nəşr etdirib.
2010-cu ildə saxlanılan qrupun ən gənc üzvlərindən biri Mixail Semenko idi. O, ABŞ-də beynəlxalq münasibətlər üzrə təhsil almış və müxtəlif analitik qurumlarda işləməyə çalışmışdı. Onun sonrakı fəaliyyəti barədə məlumatlar isə mediada çox az yer alır.
Beləliklə, 2010-cu ildə ABŞ-də ifşa olunan rus casus şəbəkəsinin üzvləri sonrakı illərdə müxtəlif sahələrdə fəaliyyətlərini davam etdiriblər. Onların həyatı isə müasir kəşfiyyat tarixinin ən səs-küylü hadisələrindən biri kimi hələ də maraq doğurur.
Musavat.com
