ABŞ və İran arasında Donald Tramp administrasiyası tərəfindən bir aydan çox əvvəl başlanmış müharibə ilk baxışda Ukrayna üçün diqqətin və hərbi resursların yayındığı böhran kimi görünür.
HİT.az xəbər verir ki, lakin “Foreign Policy” nəşrinin yazdığına görə, vəziyyət daha mürəkkəbdir: bu münaqişə Kiyev üçün həm risklər, həm də potensial üstünlüklər yaradır.
Məqalədə vurğulanır ki, İran uzun müddətdir Rusiyaya hücum dronları və texnologiya ötürür və bu, Moskvanın Ukraynaya qarşı müharibəsində mühüm rol oynayır. Buna görə də İranın hərbi infrastrukturuna vurulan zərbələr dolayısı ilə Rusiyanın döyüş qabiliyyətinə də təsir göstərir.
İranın imkanlarının zəifləməsi Kreml üçün dəstəkləyici kanalların daralması deməkdir. Nəşrin məlumatına görə, Ukrayna rəhbərliyinin bir hissəsi əvvəlcə ABŞ-nin İrana zərbələrini bu baxımdan potensial faydalı faktor kimi qiymətləndirib.
İran–Rusiya əlaqəsi son illərdə xüsusilə dronlar və texnologiya sahəsində güclənib. İranın təmin etdiyi vasitələr Rusiyaya öz istehsal məhdudiyyətlərini kompensasiya etməyə imkan verib. Buna görə də bu zəncirin zəifləməsi tədarük yollarını poza və uzunmüddətli perspektivdə Rusiya ordusunun imkanlarını azalda bilər.
Münaqişənin genişlənməsi ABŞ və müttəfiqlərinin hava hücumundan müdafiə sistemlərinə olan tələbatı artırır. Eyni sistemlər həm Ukraynanın müdafiəsi, həm də Yaxın Şərqdə ABŞ bazalarının qorunması üçün istifadə olunur.
Analitiklərin fikrincə, bu, silahların yenidən bölüşdürülməsinə və Ukrayna cəbhəsinin nisbi prioritetinin azalmasına səbəb ola bilər.
Məqalədə qeyd olunur ki, İranla müharibə ucuz hücum dronlarının yaratdığı təhlükəni bir daha göstərib. Ukrayna isə artıq illərdir bu tip kütləvi dron hücumlarına qarşı real döyüş təcrübəsi toplayıb.
Bu səbəbdən ABŞ və müttəfiqlər Ukraynanın dronlara qarşı müdafiə sistemlərinə maraq göstərməyə başlayıb. Söhbət ucuz dron-qarşısı vasitələr, radioelektron mübarizə sistemləri və kombinə edilmiş hava hücumundan müdafiə texnologiyalarından gedir.
Digər tərəfdən, ABŞ daxilində də vəziyyətə təsir edən amillər var. Tramp administrasiyası münaqişələri tez həll etməyə və iqtisadi yükü azaltmağa çalışır. Lakin yeni cəbhənin açılması Vaşinqtonu daha aktiv diplomatik həll axtarışına sövq edə bilər.
Bəzi analitiklər bunun Ukrayna ilə bağlı danışıqları sürətləndirə biləcəyini desə də, belə bir razılaşmanın Kiyev üçün kompromislər ehtiva etməsi ehtimalı da var.
Məqalədə həmçinin qeyd olunur ki, Yaxın Şərqdə hərbi gərginlik neft qiymətlərini artırır. Bu isə birbaşa Rusiyanın gəlirlərini yüksəldir.
Beləliklə, paradoksal vəziyyət yaranır: hərbi baxımdan İranın zəifləməsi Rusiyaya zərbə vursa da, iqtisadi baxımdan neft qiymətlərinin artması Moskvanı gücləndirə bilər.
Uzunmüddətli perspektivdə enerji bazarları bu balansda həlledici rol oynaya bilər.
Samir
