Qocalıq kabusuna son: Ömrünüzün uzunluğunu təyin edən gizli formul tapıldı!

İnsanların yaşlandıqca qarşılaşdıqları ən böyük qorxulardan biri gümrahlıqlarını itirmək və müxtəlif xroniki xəstəliklərin əsirinə çevrilməkdir. Tibb dünyası uzun illərdir ki, qocalmanın mənfi təsirlərini azaltmaq və ömrü uzatmaq üçün müxtəlif üsullar araşdırır. Amerika Kardiologiya Kollecinin rəsmi nəşrində yayımlanan və Dyuk Universiteti Tibb Məktəbinin alimləri tərəfindən həyata keçirilən yeni genişmiqyaslı elmi tədqiqat isə uzunömürlülük barədə formalaşan ənənəvi baxışları kökündən dəyişib. Alimlər sübut edib ki, insanın orta yaş dövründə sahib olduğu kardiorespirator, yəni ürək-tənəffüs sistemi dözümlülüyü onun təkcə neçə il yaşayacağını deyil, həm də ömrünün qalan hissəsini nə dərəcədə sağlam və gümrah keçirəcəyini birbaşa təyin edən ən mühüm faktordur.

Demokrat.az-ın məlumatına görə, tədqiqat qrupunun rəhbəri, əhali sağlamlığı elmləri üzrə mütəxəssis Kler Meernik bildirib ki, bu araşdırmanın əsas məqsədi fiziki hazırlıq ilə hər hansı tək bir xəstəlik arasındakı əlaqəni öyrənmək deyil, bütövlükdə qocalma prosesinin keyfiyyətinə təsir edən amilləri üzə çıxarmaq olub. Müəlliflər orta yaş dövründəki fiziki aktivliyin xroniki xəstəliklərin yaranma vaxtını necə gecikdirdiyini və bədənin sağ kalma qabiliyyətinə necə təsir etdiyini tam sübuta yetiriblər.

Ürək və ağciyərlərin gizli gücü necə ölçülüb?

Uzunömürlülük və sağlam ömür müddəti arasındakı əlaqəni araşdırmaq üçün tədqiqatçılar onilliklər boyu davam edən uzunmüddətli proqramın məlumat bazasına müraciət ediblər. Proqram çərçivəsində minlərlə könüllü insanın sağlamlıq vəziyyəti, gündəlik həyat tərzi və zərərli vərdişləri çox yaxından təqib edilib.

Tədqiqatçılar iştirakçıların müəyyən bir yaş həddinə çatmazdan əvvəl xüsusi klinikalarda keçdikləri qaçış yolu (trenajor) testlərinin nəticələrini təhlil ediblər. Bu sınaqlar zamanı intensiv hərəkət və gərginlik anında ürəyin və ağciyərlərin bədəni oksigenlə nə dərəcədə yaxşı təchiz etdiyi, eləcə də hüceyrələrin bu oksigendən nə qədər səmərəli istifadə etdiyi yoxlanılıb. Sürəti və meyli tədricən artırılan qaçış zolağındakı göstəricilərə əsasən, hər bir şəxsin bədəninin məşq zamanı metabolik ekvivalent balı hesablanıb. Daha sonra könüllülər fiziki hazırlıq səviyyələrinə görə aşağı, orta və yüksək dözümlülük kateqoriyalarına bölünüb.

Yüksək fiziki hazırlıq ağır xəstəliklərə qarşı polad qalxandır

Milyardlarla məlumat nöqtəsinin təhlili göstərib ki, orta yaş dövründə yüksək bədən dözümlülüyünə və güclü ürək-tənəffüs sisteminə malik olan şəxslər gələcəkdə bənzərsiz bioloji üstünlüklər qazanırlar. Bu qrupa daxil olan insanların orqanizmi qocalma dövründə xroniki fəsadlara qarşı daha müqavimətli olur:

Ağır xəstəliklərin gecikməsi: Fiziki cəhətdən aktiv olan qrupda yer alan şəxslər ürək çatışmazlığı, böyrək xəstəlikləri, şəkərli diabet və müxtəlif xərçəng növləri kimi ağır patologiyalarla digər insanlara nisbətən xeyli gec qarşılaşırlar.

Xəstəliksiz keçən illərin sayının artması: Araşdırma sübut edib ki, dözümlü bədənə sahib şəxslər bu xroniki xəstəliklər inkişaf etməzdən əvvəl əlavə uzun illər tam sağlam şəkildə ömür sürürlər. Onların orqanizmində ümumi xəstəlik yükü kəskin dərəcədə az olur.

Ümumi ömür uzunluğu: Müayinələr zamanı bədənin oksigen təchizatı yüksək çıxan insanların digər şəxslərə nisbətən daha uzunömürlü olduğu və ölüm riskinin minimuma endiyi rəsmən təsdiqlənib. Fitnes və uzunömürlülük mərkəzlərinin mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, bu elmi işin ən güclü tərəfi onun sadəcə ölüm faktına deyil, daha mənalı bir nəticə olan "sağlam ömür müddətinə", yəni insanın ömrünü yataqda deyil, ayaqda və gümrah keçirməsinə yönəlməsidir.

Ürək-damar dözümlülüyünü artırmağın qızıl yolları

İdman fizioloqları və həkimlər bildirirlər ki, ürək-tənəffüs sisteminin sağlamlığını yaxşılaşdırmaq və hüceyrələrin qocalmasını ləngitmək üçün heç vaxt gec deyil. Bunun üçün gündəlik həyat tərzinə daxil edilməli olan əsas fəaliyyətlər müəyyən edilib:

Hər gün mütəmadi olaraq sürətli gəzinti və ya qaçış növü ilə məşğul olmaq,

Velosiped sürmək, üzgüçülük və oynaqları yormayan digər aerobika hərəkətlərinə üstünlük vermək,

Ürək döyüntülərini müəyyən tempdə saxlayan yüksək intensivlikli interval məşqlərini icra etmək.

Alimlərin rəyinə görə, fiziki hazırlığı artırmaqda ən vacib şərt ardıcıllıq və müntəzəmlikdir. İnsanın öz bədən quruluşuna və sevgisinə uyğun bir hərəkət vərdişi formalaşdırması, həftəlik rasionuna orta və güclü intensivlikli hərəkətləri yayması olduqca əhəmiyyətlidir. Hətta gündəlik atılan kiçik addımlar və edilən qısamüddətli irəliləyişlər belə zamanla yığılaraq qocalıq dövründə böyük bir bioloji qalxana çevrilir.

Qeyd edək ki, ürək-damar dözümlülüyü sağlam və uzun yaşamaq ömrün yalnız bir hissəsidir. Alimlər bildirirlər ki, uzunömürlülüyün tam təmin olunması üçün fiziki aktivliklə yanaşı, düzgün və təbii qidalanma, həyata qarşı güclü məqsəd hissi, sosial əlaqələrin möhkəmliyi və gündəlik stressin düzgün idarə olunması kimi həyat tərzi amilləri də qaçılmaz rol oynayır. Sağlamlığınıza bu gündən investisiya qoyun ki, gələcəyinizi etibarlı qoruyasınız.

Jalə
Demokrat.az

Qocalıq kabusuna son: Ömrünüzün uzunluğunu təyin edən gizli formul tapıldı! — Alimlərdən yeni kəşf

Hesaba daxil ol

Qeydiyyatdan keç

Şifrəni bərpa et