Zədələnmiş böyrəklərin qan dövranına toksik mikroRNK-lar daşıyan mikrozərrəciklər buraxaraq ürək əzələsinin fəaliyyətini poza bildiyi müəyyən edilib. Bu qənaətə ABŞ-ın UVA Health və Mount Sinai tibb mərkəzlərinin alimləri gəliblər. Tədqiqat Circulation elmi jurnalında dərc olunub.
Xroniki böyrək xəstəliyinin (XBH) ürək-damar fəsadları riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığı uzun müddətdir məlumdur. Statistikaya görə, bu xəstələrin yarıdan çoxu məhz ürək xəstəliklərindən həyatını itirir. Lakin böyrək xəstəliyi ilə ürək zədələnməsi arasındakı konkret mexanizm indiyədək tam aydın deyildi. Yeni araşdırma ürəyə birbaşa zərər vura bilən spesifik “böyrək mənşəli” amilin mövcudluğunu ortaya qoyur.
Tədqiqat zamanı müəyyən edilib ki, xroniki böyrək xəstəliyi zamanı böyrəklər qana aktiv şəkildə dövriyyədə olan hüceyrədənkənar vezikullar — hüceyrələr arasında maddə mübadiləsini təmin edən mikroskopik membran hissəcikləri ifraz edir. Normal şəraitdə bu vezikullar hüceyrələrarası əlaqədə rol oynasa da, böyrək xəstəliyi zamanı onların tərkibində ürək toxumasına toksik təsir göstərən mikroRNK-lar olur.
Siçanlar üzərində aparılan təcrübələrdə bu vezikulların dövranının bloklanması ürəyin funksiyasını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb və ürək çatışmazlığının ağırlığını azaldıb. İnsanlar üzərində aparılan qan plazması analizləri də xroniki böyrək xəstəliyi olan şəxslərdə zərərli hüceyrədənkənar vezikulların səviyyəsinin sağlam insanlarla müqayisədə xeyli yüksək olduğunu təsdiqləyib.
Alimlər vurğulayırlar ki, həm böyrək, həm də ürək xəstəlikləri çox zaman simptomsuz inkişaf edir və gec mərhələlərdə aşkar olunur. Aşkarlanmış yeni mexanizm erkən diaqnostika üçün imkan yaradır: qan analizləri vasitəsilə həkimlər ürək çatışmazlığı baxımından daha yüksək risk altında olan böyrək xəstələrini öncədən müəyyən edə bilərlər.
Bundan əlavə, hüceyrədənkənar vezikullar potensial terapevtik hədəf kimi də qiymətləndirilir. Gələcəkdə onların yaranmasına və ya daşınmasına təsir göstərən müalicə üsulları xroniki böyrək xəstəliyi olan pasiyentlərdə ürək-damar ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında yeni yanaşma ola bilər.
