Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az
Qlobal hərbi xərclər 2025-ci ildə əvvəlki illə müqayisədə 2,9 faiz artaraq 2,887 trilyon dollara çatıb.
Banco.az xəbər verir ki, bu rəqəm ardıcıl 11-ci artım ilini təmsil edir və qlobal hərbi yük ümumi daxili məhsulun (ÜDM) 2,5 faizinə çatıb ki, bu da 2009-cu ildən bəri ən yüksək səviyyədir.
ABŞ, Çin və Rusiya birlikdə 1,48 trilyon dollar xərcləyib ki, bu da qlobal ümumi xərclərin 51 faizini təşkil edir.
ABŞ xərcləri azalıb, Avropa xərcləri isə kəskin şəkildə artıb.
ABŞ-ın hərbi xərcləri 2025-ci ildə 7,5 faiz azalaraq 954 milyard dollara düşüb. Bu azalmanın əsas səbəbi il ərzində Ukraynaya yeni maliyyə hərbi yardımının təsdiqlənməməsi olub. Əvvəlki üç ildə ümumilikdə 127 milyard dollar təsdiqlənmişdi. ABŞ Konqresi tərəfindən 2026-cı il üçün təsdiqlənmiş xərclər 1 trilyon dolları keçib. Prezident Trampın son büdcə təklifi qəbul edilərsə, bu rəqəm 2027-ci ildə 1,5 trilyon dollara çata bilər.
Qlobal artımın əsas mənbəyi olan Avropada xərclər 14 faiz artaraq 864 milyard dollara çatıb. Rusiyanın hərbi xərcləri 5,9 faiz artaraq 190 milyard dollara çatıb və bununla da hərbi yükü ÜDM-in 7,5 faizinə çatıb. Ukrayna isə xərclərini 20 faiz artıraraq 84,1 milyard dollara çatdırıb ki, bu da ÜDM-in 40 faizini təşkil edir.
29 Avropa NATO üzvü ümumilikdə 559 milyard dollar xərcləyib. Almaniya xərclərini 24 faiz artıraraq 114 milyard dollara çatdırıb. Hərbi yükü 1990-cı ildən bəri ilk dəfə 2 faizi keçərək 2,3 faizə çatıb. İspaniyanın müdafiə xərcləri isə 50 faiz artaraq 40,2 milyard dollara çatıb.
2009-cu ildən bəri Asiya-Sakit okean regionunda ən sürətli artım.
Asiya və Okeaniyada hərbi xərclər 8,1 faiz artaraq 681 milyard dollara çatıb ki, bu da 2009-cu ildən bəri ən yüksək illik artımdır. Çin xərclərini 7,4 faiz artıraraq 336 milyard dollara çatdırıb. Yaponiyanın xərcləri 9,7 faiz artaraq 62,2 milyard dollara (ÜDM-in 1,4 faizi), Tayvanın müdafiə büdcəsi isə 14 faiz artaraq 18,2 milyard dollara (ÜDM-in 2,1 faizi) çatıb.
İsrailin hərbi xərcləri 4,9 faiz azalaraq 48,3 milyard dollara düşüb. İranın xərcləri isə 42 faizlik yüksək inflyasiya səviyyəsi ilə real olaraq 5,6 faiz azalaraq 7,4 milyard dollara düşüb.
Hindistan müdafiə xərclərini 8,9 faiz artıraraq 92,1 milyard dollara, Pakistanın xərcləri isə 11 faiz artaraq 11,9 milyard dollara çatıb. Səudiyyə Ərəbistanının xərcləri 1,4 faiz artaraq 83,2 milyard dollara çatıb . Böyük Britaniyanın xərcləri 2 faiz azalaraq 89 milyard dollara, Fransanın xərcləri isə 1,5 faiz artaraq 68 milyard dollara düşüb.
